İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesindeki Nozokomiyal Enfeksiyonlar: 1-Yıllık Surveyans Sonuçları


Creative Commons License

Gönderen K. , Zerman A., Başarık Aydoğan B., Yıldırım F., Türkoğlu M., Aygencel Bıkmaz G.

10. ULUSAL DAHİLİ VE CERRAHİ BİLİMLER YOĞUN BAKIM KONGRESİ 2. AVRASYA YOĞUN BAKIM TOPLANTISI , İstanbul, Türkiye, 27 - 30 Kasım 2013, ss.52

  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayısı: ss.52

Özet

Amaç: Nozokomiyal yoğun bakım enfeksiyonları sık görülen, mortaliteyi artıran ve çoğunlukla dirençli mikroorganizmalar ile gelişen enfeksiyonlardır. Çalışmamızın amacı yoğun bakım ünitemizde (YBÜ) kazanılan enfeksiyonların prevalansını, bu enfeksiyonlar için risk faktörlerini, predominant mikroorganizmaları belirlemek ve bu enfeksiyonlar ile mortalite arasındaki ilişkiyi saptamaktır. Gereç ve Yöntemler: Nisan 2012-2013 tarihleri arasında 9 yataklı iç hastalıkları yoğun bakım ünitemizde yatan hastaların dosyaları retrospektif olarak incelendi. Nozokomiyal enfeksiyon gelişen hastalar analize dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, yatış GKS, APACHE II, SOFA, RIFLE skorları, ek hastalıkları, yatış tanıları, yoğun bakımda kalış süreleri, komorbiditeleri, nozokomiyal enfeksiyonlar ve etkenleri, enfeksiyon atak sayıları ve mortaliteleri kaydedildi. Bulgular: Bu 1 yıllık süreçte toplam 283 hasta yattı ve 80 (%28,3) hastada nozokomiyal yoğun bakım enfeksiyonu tespit edildi. Bu 80 hastalık grup çalışma grubu olarak alındı. Çalışmaya alınan 80 hastanın 51’i (%63,8) erkekti; hastaların yaş ortalaması 62,1±24,5, yatış GKS 10 [7-14], APACHE II skoru 23,3±6,8, SOFA skoru ise 7 [6-11] idi. En sık altta yatan hastalıklar kardiyak hastalıklar ve maligniteler (%52,5 ve %58,8); en sık yatış nedenleri ise solunumsal sebepler (%77,5) ve sepsis/septik şok (%63,8) idi. Hastaların hastanede yatış süresi 28 [16-43,5] gün, yoğun bakımda yatış süresi ise 15,5 [7,25-29,75] gün idi. En sık nozokomiyal yoğun bakım enfeksiyonu %71,3 ile ventilatör ilişkili pnömoni (VİP) idi, bunu %65 ile kan-kateter enfeksiyonları izliyordu. Hasta başına gönderilen toplam kültür sayısı 2,4±2,2 (min: 1 max: 11) idi. Toplam elde edilen 127 etken mikroorganizmadan %67,5’i Gram (-), %36,5’u Candida türleri, %35’i Gram (+), %17,5’i polimikrobiyal ve %2,5’i viral etkenlerdi. En sık Gram (-) etken Acinetobacter spp. (%45), en sık Gram (+) etken CNS (%38,8), en sık mantar etkeni C. albicans (%11,3), en sık viral etken CMV (%2,5) idi. En sık atak geçirilen (>=2) enfeksiyon yeri idrar yolları (%12,0) idi. Nozokomiyal VİP ve idrar yolu enfeksiyonu (İYE) gelişen hastalarda en sık yatış nedeni sepsis (%63,2 ve %65,4) idi. Nozokomiyal yoğun bakım enfeksiyonu gelişen hastaların ortalama mortalite oranı %82,5 idi. Nozokomiyal enfeksiyonların mortaliteleri sırası ile kan-kater enfeksiyonu için %84,6, VİP için %84,2, İYE için %80,0, yumuşak doku enfeksiyonu için %75 idi. Ventilatör ilişkili pnömonide en sık Gram (-) bakteriler etkendi. Hastanede ve yoğun bakımda yatış süresinin fazla olması (p=0,013 ve p=0,002), geliş GKS’nun düşük olması (p=0,025), hastaneye gastroenterolojik nedenle yatması (p=0,009), PPI veya H2 reseptör blokeri ile gastrointestinal profilaksi alıyor olması (p=0,037) ve enteral beslenme alıyor olması (p=0,003) VİP için risk faktörleri idi. Kan-kateter enfeksiyonu gelişen hastalarda en sık etken Gram (+) bakteriler idi. Nötropeni varlığı (p=0,024) ve invaziv mekanik ventilasyon süresi (p=0,018) kan-kateter enfeksiyonu için risk faktörü olarak bulundu. Sonuç: Nozokomiyal enfeksiyonlar yoğun bakım ünitelerinde ciddi bir mortalite ve morbidite nedenidir. Surveyans çalışmaları yoğun bakım ünitelerinde nozokomiyal enfeksiyonların belirlenmesi ve önlenmesi için gereklidir. Her yoğun bakım ünitesi kendi surveyans verilerine göre nozokomiyal enfeksiyon önleme politikaları geliştirmelidir.