Sağlıkta Yapay Zeka Etiği ve Veri Güvenliği
in: Geleceğin Sağlık Sistemi: Yapay Zekanın Rolü ve İleri Uygulamalar, ONUR KARAMAN, Editor, Efe Akademik Yayıncılık, İstanbul, pp.137-146, 2024
- Publication Type: Book Chapter / Chapter Other Book
- Publication Date: 2024
- Publisher: Efe Akademik Yayıncılık
- City: İstanbul
- Page Numbers: pp.137-146
- Editors: ONUR KARAMAN, Editor
- Open Archive Collection: AVESIS Open Access Collection
- Kütahya Health Sciences University Affiliated: Yes
Abstract
Yapay zekâ (YZ) teknolojileri, sağlık hizmetlerinin sunumunda tanı, tedavi planlaması, hasta izleme ve sağlık yönetimi gibi birçok alanda önemli dönüşümler sağlamaktadır. Büyük veri, makine öğrenimi ve derin öğrenme temelli YZ uygulamaları; erken ve doğru tanı, kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımları ve sağlık sistemlerinin verimliliğinin artırılması açısından kayda değer fırsatlar sunmaktadır. Bununla birlikte, sağlık alanında YZ kullanımının artması; etik ilkeler, veri güvenliği ve kişisel mahremiyet konularında ciddi tartışmaları da beraberinde getirmektedir.
Bu çalışma, sağlık sektöründe yapay zekâ uygulamalarının etik boyutlarını ve veri güvenliğiyle ilişkisini kapsamlı biçimde ele almayı amaçlamaktadır. YZ sistemlerinin karar verme süreçlerinde şeffaflık, hesap verebilirlik ve insan denetiminin gerekliliği; adalet, özerklik, zarar vermeme ve yararlılık gibi temel sağlık etiği ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Ayrıca, YZ kaynaklı olası tıbbi hatalarda sorumluluğun kimde olacağına ilişkin etik ve hukuki belirsizlikler tartışılmıştır.
Çalışmada, kişisel sağlık verilerinin korunması bağlamında Türkiye’deki 6698 sayılı Kişisel Verileri Koruma Kanunu, ilgili yönetmelikler ve uluslararası düzenlemeler (özellikle GDPR) incelenmiş; bilgilendirilmiş onam, anonimleştirme ve veri güvenliği uygulamalarının önemi vurgulanmıştır. Sonuç olarak, sağlık alanında yapay zekâ uygulamalarının güvenli, etik ve sürdürülebilir biçimde geliştirilebilmesi için güçlü hukuki çerçeveler, etik farkındalık, sürekli eğitim ve uluslararası uyumun sağlanmasının zorunlu olduğu sonucuna varılmıştır.