Üniversite Öğrencilerinde Toplumsal Cinsiyet-Flört Şiddeti İlişkisi; Alanya Örneği

Özpınar S.(Yürütücü), Demir Y., Karakuş P., Dağ E.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2021 - 2022

Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
Başlama Tarihi: Nisan 2021
Bitiş Tarihi: Nisan 2022
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Proje Özeti

Flört şiddeti, flört esnasında partnerin (genellikle erkek) diğerine fiziksel, cinsel, sözel ve duygusal istismar uygulaması ve sosyal kısıtlamalardır. Diğer şiddet türleri ile benzer özellikleri olmasına rağmen farklı risk faktörleri de belirlenmiştir. Kısa dönem ve uzun dönem sağlık etkileri, dünyada sık görülen bir durum olmasına karşın ülkemizde bu konuda yapılmış sınırlı çalışmalar nedeniyle flört şiddeti ayrı bir başlık olarak tanımlanmalı ve incelenmelidir. Flört şiddeti ile mücadelede ana amaç flört şiddetini oluşmadan önlemek olmalıdır. Ülkemize özgü risk faktörleri belirlenmesinin yanı sıra bölgesel risk faktörlerinin belirlenmesi ve bunlara yönelik önleme çalışmaları yürütülmelidir. Amaç: Üniversite öğrencilerinin flört ilişkilerinde şiddete maruziyetinin ve belirleyicilerinin saptanması, flört şiddetine yönelik tutum ve toplumsal cinsiyet algıları ile flört şiddeti ilişkisinin değerlendirilmesi. Gereç-Yöntem: Çalışma kesitsel tiptedir. Araştırma verileri 20.09.2021 ve 20.11.2021 tarihleri arasında toplanacaktır. Araştırmanın evrenini Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi 2021-2022 Eğitim-Öğretim yılında eğitim gören lisans öğrencileri oluşturmaktadır (n=8750). Örnek büyüklüğü %99 güven sınırında, %50 prevalans ile 0.05 yanılgı düzeyinde, desen etkisi 2 alınarak minumum örnek büyüklüğü 1928 olarak belirlendi. Toplamda 2010 öğrenciye ulaşıldı. Araştırmaya her fakülteden kaç öğrenci alınacağı ağırlıklandırma yapılarak belirlendi. Araştırma bir örnek grubu üzerinde yürütülecektir. Örnekleme bölümler ve bölümlerdeki şubelerden random seçildi. Çalışmada veriler “Sosyodemografik Anket Formu”, “Toplumsal Cinsiyet İlişkileri Ölçeği”, “Flört Şiddeti Tutum Ölçeği” kullanılarak toplandı. Veriler SPSS for Windows 20.0 istatistik paket programında değerlendirildi. Nominal veriler yüzde dağılımları ile sayısal veriler ortalama±ss ile tanımlanacaktır. İlişkilerin değerlendirmesinde ki kare testi, Student’s t testi ve çoklu regresyon analizi kullanıldı. Bulgular: Araştırma grubunun %55’i kadın, yaş dağılımı 20.85±1.25 (18-24) dir. Araştırma grubunun %44.6’sının halen romantik bir ilişkisi mevcut olup, %54.4’ünün daha önce romantik ilişkisi olmuştur. Halen romantik ilişki yaşayanlarda bir yıldan fazla süren romantik ilişki yüzdesi %54.3’dür. Araştırma gurubunda flört şiddeti yaşam boyu sıklığı %57,1 ve son bir ayda %18,2 olarak belirlenmiştir. Araştırma grubunda flört şiddeti yaşam boyu sıklığı şiddet türlerine göre incelendiğinde; şiddet türleri dağılımı ise şöyledir; fiziksel şiddete maruziyet yaşam boyu%7.2, son bir ayda maruziyet %0.5; Psikolojik şiddete maruziyet yaşam boyu %14.4, son bir ayda maruziyet %4.6; cinsel şiddete maruziyet yaşam boyu%19.4, son bir ayda maruziyet %6.8; sosyal şiddete maruziyet yaşam boyu%27.1, son bir ayda maruziyet %7.4;dijital şiddete maruziyet yaşam boyu%30.3, son bir ayda maruziyet %6.9; ısrarlı takip maruziyeti yaşam boyu%12.4, son bir ayda maruziyet %4.6 olarak belirlenmiştir. Yaşamın herhangi bir döneminde fiziksel, cinsel, sosyal, dijital ve ısrarlı takip (stalking); son bir ayda sosyal, dijital ve ısrarlı takip (stalking) ile cinsiyet arasında istatistiksel olarak anlamlı fark belirlenmiştir. Yaşam boyu ve son bir ayda flört şiddeti maruziyeti ve etkileyen faktörler lojistik regresyon modeli ile incelenmiş ve ilişkili faktörler belirlenmiştir. Modele göre belirleyiciler; Yaşam boyu fiziksel flört şiddetine maruziyeti mevcut romantik işikisi olma, flört şiddeti tutum ölçeği duygusal alt boyutu, aile türü ve anne eğitim durumu etkilemektedir. Yaşam boyu psikolojik şiddete maruziyeti flört şiddeti tutum ölçeği ekonomik şiddet alt boyutu, toplumsal cinsiyet ilişkileri ölçeği iktidar alt boyutu etkilemektedir. Yaşam boyu cinsel şiddete maruziyeti, cinsiyet, aile türü, flört şiddeti tutum ölçeği cinsel şiddet ve daha önce romantik ilişki durumu etkilemektedir. Yaşam boyu sosyal şiddete maruziyeti, flört şiddeti tutum ölçeği duygusal, ekonomik ve cinsel şiddet alt boyutları, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve daha önce romantik ilişkisi olma etkilemektedir. Yaşam boyu dijital şiddete maruziyeti, halen romantik ilişkisi olma, anne eğitim durumu ve flört şiddeti tutum ölçeği cinsel şiddet alt boyutu etkilemektedir. Yaşam boyu ısrarlı takip maruziyetini, sosyal statü, cinsiyet ve daha önce romantik ilişki durumu etkilenmektedir. Çalışmada toplumsal cinsiyet ilişkileri ölçeği ile flört şiddeti tutum ölçeği arasında istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Cinsiyet ilişkileri pozitif yönde olanların flört şiddetine yönelik tutumu da pozitiftir (şiddeti desteklemeyen tutum). Sonuç: Araştırmadan elde edilen veriler bizim toplumumuz için flört şiddetinin önemli bir sorun olduğunu göstermektedir. Flört şiddetinin ekonomik göstergelerden etkilenmesi, şiddete maruz kalanların şiddete karşı kabullenir tutumda olmaları ve cinsiyet eşitliğine inanmamaları araştırmadan elde edilen diğer önemli sonuçlardır. Öneriler: Sosyal ve kültürel birçok nedene bağlı olan şiddet davranışının önüne geçmek için sağlık başta olmak üzere birçok sektörün işbirliği gerekir. Özellikle flört şiddeti açısından riskli olan grupların belirlenmesi, flört şiddetine yönelik farkındalık geliştirme programlarının yapılması ve özellikle toplumsal cinsiyet derslerinin yaygınlaştırılması önerilmektedir.