Rekreasyonel Gürültüye Maruz Kalan Üniversite Öğrencilerinde Binaural İşlemleme Becerilerinin Davranışsal Olarak Değerlendirilmesi
Kadıhanoğlu S., Altıntaş N., Aran D., Doğan M.
TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2026 - 2027
- Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
- Destek Programı: 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı
- Başlama Tarihi: Mayıs 2026
- Bitiş Tarihi: Mayıs 2027
Proje Özeti
Bu araştırmanın temel amacı, rekreasyonel gürültüye maruz kalan üniversite öğrencilerinde, işitme eşikleri normal sınırlarda olsa dahi ortaya çıkabilecek binaural işlemleme becerilerindeki değişimleri davranışsal düzeyde incelemektir. İşitme sistemi, iki kulaktan eşzamanlı alınan ses sinyallerini merkezi sinir sistemi düzeyinde karşılaştırarak bütünleştirir; bu süreçler, beyin sapı ve korpus kallozum aracılığıyla gerçekleşen karmaşık sinaptik iletişim mekanizmalarına dayanır. Uzun süreli yüksek ses maruziyeti, koklear sinir liflerinde senkronizasyon kaybı, sinaptik bağlantılarda azalma ve merkezi işitsel yolların zamanlama doğruluğunda bozulma gibi etkilerle sonuçlanabilir. Bu fizyolojik değişimler, iki kulaktan gelen bilgiyi eşzamanlı biçimde birleştirme kapasitesini zayıflatabilir ve gizli işitme kaybı (hidden hearing loss) olarak adlandırılan merkezi düzeyde bir etkilenime yol açabilir.
Araştırma, kesitsel ve karşılaştırmalı bir tasarımda yürütülecektir. Katılımcı grubunu, Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tavşanlı Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Odyometri Programı laboratuvarında test edilen, her iki kulağında da normal işitmeye sahip (≤20 dB HL) 18–25 yaş aralığındaki 60 gönüllü birey oluşturacaktır. Rekreasyonel gürültü maruziyet düzeyi, standartlaştırılmış bir anket aracılığıyla belirlenecek; katılımcılar düşük ve yüksek maruziyet gruplarına ayrılacaktır. Binaural entegrasyon becerisi Dikotik Dijit Testi (DDT) ile, binaural füzyon kapasitesi ise Binaural Füzyon Testi (BFT) ile değerlendirilecektir. DDT, iki kulağa eşzamanlı sunulan farklı rakam çiftlerinin doğru tekrarlanmasına dayalı olarak hemisferler arası bilgi aktarımını ölçerken; BFT, iki kulağa aynı kelimenin farklı frekans bileşenlerinin verilmesiyle beyin sapı düzeyindeki sinaptik bütünleşme becerisini değerlendirir. Veriler SPSS 28 yazılımında analiz edilerek, gruplar arası farklar, sağ-sol kulak asimetrisi ve maruziyet süresiyle performans ilişkileri parametrik veya nonparametrik testlerle incelenecektir.
Bu çalışma, rekreasyonel gürültünün merkezi işitsel sistemin farklı düzeylerinde oluşturabileceği erken etkilenimleri davranışsal düzeyde ortaya koymayı hedefleyen öncü ve yerli araştırmalardan biri olacaktır. Bulgular, işitme sağlığı farkındalığının artırılmasına, genç erişkinlerde koruyucu dinleme alışkanlıklarının geliştirilmesine ve gelecekteki nörofizyolojik ya da rehabilitasyon odaklı çalışmalara yön verecek bilimsel altyapının güçlendirilmesine katkı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: binaural işlemleme, rekreasyonel gürültü, binaural entegrasyon, binaural füzyon