Serebral palsili bireylerde giyilebilir aktivite izleyici ve mobil uygulama destekli telerehabilitasyonun etkinliğinin incelenmesi

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Doktora, 2024 - 2026

Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
Destek Programı: BAP Doktora
Başlama Tarihi: Temmuz 2024
Bitiş Tarihi: Mart 2026

Proje Özeti

Amaç: Bu çalışmanın amacı; Serebral palsili (SP) bireylerde mobil uygulama ve giyilebilir aktivite takip cihazı destekli telerehabilitasyonun, fiziksel aktivite seviyesi, yaşam kalitesi, gövde kontrolü, uyku kalitesi ve fiziksel aktiviteden keyif alma açısından etkisini incelemektir.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uygun 30 SP’li birey dahil edildi. Randomize kontrollü olarak yürütülen çalışmada telerehabilitasyon grubu (TG) ve kontrol grubu (KG) olmak üzere (1:1 Oranında) 2 gruba ayrıldı. Her gruba haftalık egzersiz programı verilerek, verilen egzersizleri her gün kendi kendine uygulamaları istendi. 8 hafta boyunca verilen egzersiz programı 7-8 farklı egzersizden oluşan ve 25-30 dk sürecek şekilde tasarlandı. TG’de egzersizler mobil uygulama aracılığıyla video şeklinde verilirken, KG’de kağıda basılı bir şekilde verildi. Tüm katılımcılara akıllı bileklik verilerek haftalık biyoverileri takip edildi. Katılımcılara Adölesanlarda Fiziksel Aktivite Ölçeği (AFAÖ), Serebral Palsili Ergenlerde Yaşam Kalitesi Ölçeği (SPEYKÖ), Gövde Kontrol Ölçüm Skalası (GKÖS), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Fiziksel Aktiviteden Keyif Alma Ölçeği (FAKÖ) uygulandı. Testler müdahale başlangıcında ve sonunda olmak üzere iki kere uygulandı.

Bulgular: TG’de AFAÖ ve FAKÖ skorlarında müdahale öncesi ve müdahale sonrası değerlendirmeler arasında hem grup içi hem de gruplar arası istatistiksel anlamlı bir farklılık gözlemlendi (p<0,05), GKÖS skorları her iki grupta da anlamlı değişim gösterdi (p<0,05). Elde edilen biyoveriler içerisinde; adım sayısı, uyku süresi ve hareket süresi gruplar arası TG lehine anlamlı değişim gösterdi (p<0,05). Harcanan kalori ve kalp atım sayısı verisinde ise gruplar arası anlamlı artış gözlemlenmedi (p>0,05).

Sonuç: Telerehabilitasyon uygulaması SP’li bireylerde fiziksel aktivite seviyesini ve fiziksel aktiviteden keyif alma parametrelerini olumlu yönde etkilemiştir. Adım sayısı ve hareket süresi verilerinde de TG lehine artış gözlemlenmiştir. Bu sonuçlar ışığında mobil uygulama ve giyilebilir aktivite izleyici cihaz destekli telerehabilitasyonun, SP’li bireylerde fiziksel aktivite seviyesini artırmak ve egzersizlerden alınan keyfi geliştirmek için güvenle kullanılabileceği düşünülmektedir.