Prenatal Irisin Uygulamasının, Maternal Lipopolisakkarit Uygulaması ile Indüklenen Beyin Hasarına ve Kognitif Fonksiyonlara Etkisi

Savran Ö. Y. (Yürütücü), Küçük A., Kar F., Yığman Z., Özbayer C.

TÜBİTAK Projesi, 1002 - Hızlı Destek Programı, 2022 - 2023

Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
Destek Programı: 1002 - Hızlı Destek Programı
Başlama Tarihi: Kasım 2022
Bitiş Tarihi: Aralık 2023

Proje Özeti

Amaç: Maternal enfeksiyonların yenidoğan döneminde görülen periventriküler lökomalazi, intraventriküler kanama gibi beyin patolojilerinde artışa sebep olduğu ve inflamatuar yolakların aktivasyonunun nörolojik gelişimi etkilediği bilinmektedir. Maternal enfeksiyonların sebep olduğu fetal hasarların önlenmesi için etkili yöntemlerden bir tanesi de egzersizdir. Egzersiz hipokampusa etki ederek öğrenmeyi, sinaptik plastisiteyi ve nörogenezi arttırırken, nöroinflamasyonu azaltmaktadır FNDC5 ürünü olan irisinin egzersizde meydana gelen değişimleri tetiklendiği düşünülmektedir. Bu çalışmada, maternal enflamasyon mekanizmasını taklit edecek lipopolisakkarit (LPS) ile fetuste beyin hasarı oluşturularak, irinin etkisi incelenecektir.

Materyal Metod: Hayvanlar 3 gruba ayrılacaktır. Grup 1: kontrol grubu; gebeliğin 18. gününde SF (i.p.) enjeksiyonu, Grup 2: LPS grubu; gebeliğin 18. gününde 100 µg/kg (i.p.) LPS enjeksiyonu, Grup 3: İrisin+LPS grubu; LPS enjeksiyonundan önce 3 doz 2 µg/kg/gün İrisin (i.v.) enjeksiyonu yapılacaktır. Yaklaşık olarak 1 ayını tamamlayan yavruların lokomotor aktiviteleri ve öğrenme performansları değerlendirilecektir. Davranış testleri tamamlanan hayvanlar sakrifiye edilerek beyin dokuları ELISA, Western Blot ve RT-PCR analizleri ve histopatolojik yöntemler ile değerlendirilecektir. Hipokampal hücre sayısı, myelinizasyon ve glial aktivasyon histopatolojik yöntemlerle değerlendirilecek, apoptotik ve inflamatuar belirteçlerin tesbiti ELISA ile yapılacaktır. Histolojik olarak gösterilen inflamatuar aktivasyon Western Blot yöntemi ile protein düzeyinde gösterilecektir. Öğrenmede görevli bazı yolaklar ve inflamatuar belirteçler gen düzeyinde gösterilecektir.

Sonuç: Daha önce yapılan çalışmalarda irisinin beyin hasarını önlediği, inflamasyonu azalttığı gösterilmiştir. Fakat bu uygulamalar doğrudan zararlı uyarandan etkilenen hayvanlara yapılmış olup maternal irisin uygulamasının sonuçları incelenmemiştir. Proje sonucunda gebe ratlara irisin uygulanmasının maternal enfeksiyon kaynaklı fetal beyin hasarına karşı koruyucu etkisinin gösterilmesi beklenmektedir. Bu bağlamda yavrularda hafızanın daha az etkilendiği, histopatolojik olarak ve Western Blot yöntemiyle nöral sağ kalımın arttığı ve myelinizasyonda bozulmanın daha az gerçekleştiği, biyokimyasal olarak inflamatuar belirteçlerin düşük kaldığı, RT-PCR yöntemiyle hafızayla ilgili proteinlerin gen düzeyinde temsilinin arttığı ve inflamatuar belirteçlerin mRNA düzeyinde de azalacağı beklenmektedir. Bu çalışma sonucunda maternal irisin uygulamasının maternal enfeksiyon kaynaklı beyin hasarına etkisi konusunda literatüre bir katkı yapılacaktır.