Nonalkolik hepatosteatoz tanılı hastalarda D vitamin düzeyi, insülin direnci ve metabolik sendrom sıklığı


Dr. Öğr. Üyesi SERTAŞ ERARSLAN

Tez Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tez Danışmanı: Mehmet Uzunlulu

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH), alkol alımı olmaksızın karaciğerde belirgin makroveziküler yağlanma ile karakterize bir hastalık grubudur, hastalığın patogenezinde insülin direncinin birincil rol oynadığı kabul edilmektedir. Bu çalışmanın amacı NAYKH’si olan kişiler ve sağlıklı kontrollerde serum 25-OH Vitamin D düzeylerinin ve metabolik sendrom (MetS) sıklığının karşılaştırılması, 25-OH Vitamin D’nin hastalığın histolojisi ve metabolik parametreler ile ilişkisinin değerlendirilmesidir.

 

Metod: Çalışmaya karaciğer biyopsisi ile kanıtlanmış NAYKH’si olan 63 hasta (29 kadın, 34 erkek, yaş ortalaması 42.70±9.82) ve 46 sağlıklı kontrol (16 kadın, 30 erkek, yaş ortalaması 37.54±8.56) olgusu alındı. Olguların demografik, antropometrik ve biyokimyasal verileri kayıt edildi. MetS tanısı için Uluslararası Diyabet Federasyonu kriterleri kulanıldı. İnsülin direnci HOMA-IR yöntemi kullanılarak belirlendi. 25-OH vitamin D düzeyleri Radyoimmunoassay yöntemi ile ölçüldü. 25-OH vitamin D ile metabolik parametreler arasındaki ilişkiyi değerlendirmek için korelasyon analizi yapıldı.

 

Bulgular: Hasta grubunda 25-OH vitamin D düzeyleri kontrol grubuna göre düşük (36.06±13.07 ng/ml’ye karşılık 51.19±23.45 ng/ml, p<0.01), MetS sıklığı ise yüksek bulundu (%66.7’ye karşılık %15.2, p<0.01). Hasta grubunda 25-OH Vitamin D düzeyi, NASH skoru ve HOMA-IR ile negatif korelasyon gösterdi (sırasıyla, r= -0.317, p= 0.011 ; r= -0.437, p=0.001).  MetS’u olan NAYKH’lı hastalarda MetS’u olmayanlara göre 25-OH Vitamin D düzeyi düşük bulundu (33.63±12.93 ng/ml’ye karşılık , 40.94±12.21 ng/ml , p=0.035).

 

Sonuç: Bu çalışmada NAYKH’lı olgularda serum 25-OH Vitamin D düzeylerinin sağlıklı kontrollere göre düşük olduğu, 25-OH Vitamin D düzeyleri ile NASH skoru ve insülin direnci arasında negatif ilişki bulunduğu saptanmıştır. Bu bulgular 25-OH Vitamin D düzeylerinin NAYKH patofizyolojisinde rolü olabileceğini düşündürmektedir.

 

Anahtar kelimeler: Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı, Metabolik sendrom, 25-OH Vitamin D, insülin direnci  

 

 

ABSTRACT

Objective: Nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD) is a disease, characterized by macrovesicular steatosis of the liver, without any use of alcohol. Insulin resistance has a main role in the pathogenesis of the disease. In this study, the objective is to compare the plasma 25-OH vitamin D levels and the insidance of metabolic syndrome (MetS) between the healthy control group and NAFLD patients.

 

Methods: In this study, 63 patients (29 female, 34 male, mean age 42.70 ± 9.82) with NAFLD in their liver biopsy, 46 healthy control group (16 female, 30 male, mean age 37.5 ± 8.56) were studied. In all subjects, demographic, antropometric and biochemical datas were evaluated. IDF criterias were used to diagnose the MetS. Insulin resistance were evaluted with HOMA-IR. 25-OH vitamin D levels were detected with radioimmunassay method. Correlation analysis is used to find the relation between the 25-OH vitamin D and metabolic parameters.

 

Results: 25-OH vitamin D levels were lower in the NAFLD group, compared to the healthy control group (36.06±13.07 ng/ml vs 51.19±23.45 ng/ml respectively, p<0.01), and the incidence of MetS was higher in NAFLD group compared to the control group (%66.7 vs %15.2, p<0.01). 25-OH vitamin D levels were correlated negatively with the NASH score and HOMA-IR in NAFLD group (r=-0.317, p=0.011 ; r=-0.437, p=0.001). 25-OH vitamin D levels lower in NAFLD group with MetS compared to the NAFLD group without MetS (33..63±12.93 ng/ml, 40.94±12.21 ng/ml , p=0.035)

 

Conclusion: In this study, 25-OH vitamin D plasma levels of NAFLD patients were less than plasma levels of the healthy control group, and 25-OH vitamin D levels were reversly related with the NASH score and insulin resistance. The results significantly predict the role of 25-OH vitamin D levels in the pathophysiology of NAFLD.

 

Key words: Nonalcoholic fatty liver disease, Metabolic syndrome, 25-OH vitamin D, İnsulin recistence