Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sağlık Yönetimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Yrd. Doç. Hatice Baysal
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Son dönemlerde, şiddet özellikle de sağlık çalışanlarına yönelik şiddet
eğiliminde artış gözlenmektedir. Bu eğilimde özellikle hastaların şiddet uyguladığı
genel görüşü hâkim olsa da, yapılan araştırmalar hasta yakınlarının daha çok şiddete
başvurduğu, şiddete başvuranların ise fiziksel şiddetten çok sözel şiddete yöneldiği
bulgulamıştır.
Sağlık alanında hasta ve sağlık çalışanlarının yaşadıklarını bir problem haline
dönüştüren faktörlerin tespiti problemin çözümü için önemlidir. Bu nedenle sağlıkta
şiddeti tetikleyen nedenlerin tespiti hem sağlık çalışanları, hem de hasta ve hasta
yakınları çerçevesinde empatik bir yaklaşımla tasarlanan araştırmada tarafları şiddete
yönelten sebepleri ve uygun ortamı hazırlayan nedenlerin ortaya çıkartılması
amaçlanmıştır. Araştırma çerçevesinde Burdur İli’nde bulunan sağlık tesislerinde şiddet
olaylarına karışmış, yer almış, (şiddet uygulayan ya da uygulanan) adli makamlara
intikal etmiş, 8 sağlık çalışanı ve 7 hasta ve hasta yakını olmak üzere toplam 15 kişi ile
yüz yüze derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler nitel araştırma
yöntemlerden biri olan tematik analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Görüşme
esnasında katılımcılardan sağlık çalışanlarına demografik, çalışma koşulları, sağlık
çalışanlarının hasta ve yakınlarını algılama düzeyi, olay örgüsüyle ilgili bilgiler, şiddeti
tetikleyenler sebepler; hasta ve hasta yakınlarına da demografik, olayın gelişimi, bilgi
düzeyi, olayın nasıl algıladığı, şiddete yol açan sebepler ile ilgili sorular yöneltilerek
veriler toplanmıştır.
Toplanan verilerin değerlendirilmesi sonucunda hem sağlık çalışanları, hem de
hasta ve hasta yakınlarının karşılıklı iletişimleri esnasındaki sorunları bağlamında yanlış
anlaşılmalar neticesinde şiddete başvurulduğu; medyanın olayları sunumundan
etkilendikleri; sağlık çalışanlarının çalışma saatleri, alınan ücret ve yönetim kaynaklı
problemler yaşadığı; hasta ve yakınlarından şiddet olaylarına karışan kişilerin bir
sonraki sağlık ihtiyacı için aynı kuruma tekrar başvurma konusunda tedirginlik
hissettikleri; hasta ve hasta yakınlarının sağlık tesislerinden hizmet alımında kendi
haklarının ihlal edildiğini düşündükleri ve bunu düşünmelerine yol açan nedenin, hasta
haklarına ve hasta önceliklerine yönelik bilgi eksikliklerinden kaynaklandığı
bulgulamıştır.
Sonuç olarak sağlık çalışanların için motivasyon araçlarındaki eksiklikler, hasta
ve yakınlarıyla aralarındaki iletişim eksiklikleri, yönetimden kaynaklı aksaklıklar hasta
ve yakınlarıyla etkileşiminde; hasta ve yakınlarına ise hasta öncelikleri ve hasta hakları
iv
konusundaki bilgi eksiklikleri, medyada yer alan sağlıkta şiddet içerikli haber ve
programlardan etkilenmeleri, bireysel çıkarları için kurallara uygun olmayan istekleri,
iletişim eksikliği veya yanlış anlamlandırmalar, olayın kendileri için taşıdığı önem ve
gelişim hızı kaynaklı etkileri, ekonomik ve psikolojik durumlarından dolayı sağlık
çalışanları ile etkileşimlerinde gergin ortamın ortaya çıkışını etkileyen faktörler olarak
belirtilebilir.