Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Dil Ve Konuşma Terapisi Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Aylin Müge Tunçer
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Sözel akıcılık ölçümleri dil ve konuşma terapisi alanında dil becerilerinin
değerlendirilmesinde ve nöropsikoloji alanında bilişsel yetersizliklerin tanılanmasında
yaygın olarak kullanılır. Sözel akıcılık testlerinin bir alt türü olan semantik akıcılık
ölçümü, katılımcıların belirli bir süre içerisinde verilen kategoriye ait olabildiğince çok
sözcük üretmelerini gerektirir. Bu çalışmada 4-6 yaş aralığındaki okul öncesi çocukların
semantik akıcılık becerilerinin değerlendirilmesinin yanında yaş, cinsiyet ve annenin
eğitim durumu değişkenlerinin semantik akıcılık performansı üzerindeki etkisi
incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda, „Hayvanlar, Sebzeler ve Meyveler, Renkler, İçecekler, Giysiler, Vücudumuzun Bölümleri ve Ev Eşyaları‟ kategorileri kullanılmıştır.
AraĢtırmanın katılımcıları, yaĢları 4-6 arasında değiĢen 84 okul öncesi
dönemdeki çocuktan oluĢmaktadır. Katılımcılar yaşlarına göre, 4,5,6 yaş; annenin
eğitim durumuna göre, düşük (ilkokul), orta (ortaokul ve lise) ve yüksek (önlisans ve
üzeri) düzey şeklinde gruplara ayrılmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgular incelendiğinde sözel akıcılık performansının
yaş ile birlikte artış gösterdiği ortaya konmuştur. Ancak cinsiyet değişkeni bakımından
değerlendirildiğinde çocuklar arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Eğitim
değişkeninde, annesi düşük eğitim grubunda yer alan çocukların sözel akıcılık
performansının, diğer eğitim gruplarından daha yüksek olduğu görülmüştür. Elde
edilen veriler üretilen toplam ve farklı sözcük sayısına göre incelendiğinde en yüksek
ortalama sözcük sayısının „Vücut Bölümleri‟ ve en yüksek farklı sözcük sayısının
„Hayvanlar‟ kategorisinde olduğu görülmektedir. Son olarak yedi farklı kategoride
üretilen sözcüklerin toplam ve ilk beş sıradaki üretim sıklığı hesaplanmıştır.
Anahtar Sözcükler: Sözel akıcılık, Semantik akıcılık, Okul öncesi çocuklar