Kütahya ili devlet hastanelerinde doğum sırasında epizyotomi açılan kadınlarda yara iyileşmesini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Mersin Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ebelik (Yl) (Tezli), Türkiye

Tez Danışmanı: Resul Buğdaycı

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu araştırma; Kütahya İli Merkezindeki ve Tavşanlı İlçesindeki Devlet Hastanelerinde epizyotomi yapılan kadınların yara iyileşmesini etkileyen faktörleri belirlemek amacı ile prospektif olarak yürütüldü. Araştırmaya, 01 Temmuz 2007- 01 Mart 2008 tarihleri arasında, normal doğum yapan ve epizyotomi uygulanmış, çalışmaya katılmayı kabul eden 104 anne dahil edildi.

Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama formu ve REEDA Skalası kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler kullanıldı. Değişkenlerin karşılaştırılmasında; Mann Whitney-U testi ve Bivariate Spearman’s Rank Korelasyon analizi kullanıldı.

Araştırmaya katılan annelerin; yaş ortalaması 25.4±4.1, boy ortalaması 161.6±4.6cm, vücut ağırlıkları ortalaması 58.2±8.1 kg, gebelikte aldıkları ortalama toplam ağırlık 11.6±2.9 kg’dı. Annelerin eşlerinin %66.3’ü memur veya işçiydi, %12.5'inin sosyal güvencesi yoktu. Annelerin %73.1’i çekirdek aile tipine sahip ve hane başına düşen kişi sayısı ortalama 4.2±1.6’di. Annelerin %54’ü multipardı, %11.5’inde epizyotomi dışında laserasyonu vardı. Doğumdan sonra ilk dışkılama 2.9±2.1’inci günde olmuştu. Annelerin %62.5’inin epizyotomi bölgesinde sorun vardı, %45.2’si yara bakımı için antiseptik solüsyon (betadin vb.) kullandı. Kadınlar ortalama günlük ped değiştirme sayısı 3.3±1.1’di. Doğum sonu ilk banyo 4.1±2.4’üncü gündeydi. Annelerin doğumdan sonra ilk iç çamaşırlarını giyme 2.9±1.8’inci gündeydi. Sadece pamuklu tip iç çamaşırı kullananların oranı %66.3’tü. Kadınlar günde ortalama 1.7 lt sıvı alıyorlardı ve 5.6 saat uyuyorlardı. Annelerin sosyodemografik ve hijyen alışkanlıklarının REEDA Skalası puanına göre analitik sonuçlarına göre; sigara kullanılması, epizyotomi insizyonuna ilave laserasyonlar olması, demir minerali kullanılması, gebelik süresince egzersiz yapılması, dikiş yerinde yakınmaların olması, ailenin kalabalık olması ve aylık gelirin düşük olması, geç banyo yapmak epizyotomi yara iyileşme sürecini geciktiren etmenlerdi.

Elde edilen sonuçlar doğrultusunda; kızların ve annelerin hijyen konusunda eğitimlerinin arttırılması; temel sağlık hizmetleri kapsamında ebelerin ev ziyaretlerinin artırılması, ebelerin epizyotomi açma endikasyonları konusunda bilgilendirilmesi ve gereksiz epizyotomilerin önlenmesi, epizyotomi sonrası bakım eğitimi için standart doküman oluşturulması gerektiği kanısındayız. Bu şekilde epizyotomi yara iyileşmesinin hızlandırılması, annenin daha rahat bir loğusalık dönemi geçirmesi, bebeğine daha iyi bakabilmesi için katkı sağlayacaktır.

Anahtar sözcükler: Epizyotomi, yara iyileşmesi, postpartum bakım, puerperal enfeksiyonlar, REEDA Skalası.