MELAZMALI KADIN HASTALARIN DEMOGRAFİK VE KLİNİK ÖZELLİKLERİNİN GÜNEŞTEN KORUNMA TUTUMLARINA ETKİSİ: KESİTSEL BİR ÇALIŞMA

Creative Commons License

Kazan D., Dizen-Namdar N.

Acta Medica Nicomedia, cilt.9, sa.0, ss.1-5, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Melazma, ağırlıklı olarak kadınları etkileyen, kronik seyirli yaygın bir hiperpigmentasyon bozukluğudur. Fotokorunma, hem tedavi sürecinde hem de nükslerin önlenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada, melazma tanısı almış kadın hastaların demografik özellikleri, klinik bulguları ve güneşten korunma davranışlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya, Nisan–Temmuz 2023 tarihleri arasında dermatoloji polikliniğine başvuran ve melazma tanısı almış, 18 yaş ve üzeri kadın hastalar dahil edilmiştir. Hastaların demografik verileri, klinik özellikleri ve güneş kremi kullanımı ile güneşten korunmaya yönelik tutumları kaydedilmiş ve analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplam 116 kadın hasta dahil edilmiştir. Hastaların 72’si (%62,1) geniş spektrumlu güneş koruyucu kullandığını bildirmiştir. Güneş kremi kullanımı ile eğitim düzeyi, aylık gelir, hastalığın başlangıç zamanı, Fitzpatrick deri tipi ve melanin birikim derinliği arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (sırasıyla p=0,001; p=0,049; p=0,001; p=0,001 ve p=0,035). Tek değişkenli analizde; eğitim düzeyi, aylık gelir, hastalığın başlangıç zamanı, Fitzpatrick deri tipi III ve melanin birikim derinliği güneş kremi kullanımının anlamlı belirleyicileri olarak bulunmuştur. Çok değişkenli analizde ise yüksek eğitim düzeyi, Fitzpatrick deri tipi III ve mikst tip melanin birikim derinliği güneş kremi kullanımında bağımsız belirleyici faktörler olarak saptanmıştır (sırasıyla p=0,001; p=0,007 ve p=0,036). Sonuç: Eğitim düzeyi daha yüksek olan, Fitzpatrick deri tipi III’e sahip ve mikst tip melanin birikimi bulunan kadın melazma hastalarında güneş kremi kullanım oranı daha yüksektir. Tüm melazma hastalarına fotokorunma konusunda kapsamlı eğitim verilmesi gerekmektedir.
Objective: Melasma is a common chronic hyperpigmentation disorder that predominantly affects women. Photoprotection plays a crucial role in both treatment and prevention of relapses. This study aimed to evaluate the demographic characteristics, clinical features, and sun protection behaviors of female patients diagnosed with melasma. Methods: Female patients aged ≥18 years diagnosed with melasma who attended the dermatology outpatient clinic between April and July 2023 were included in this cross-sectional study. Demographic data, clinical characteristics, and attitudes toward sunscreen use and sun protection were recorded and analyzed. Results: A total of 116 female patients were included. Seventy-two patients (62.1%) reported using broad-spectrum sunscreen. Significant associations were found between sunscreen use and education level, monthly income, disease onset, Fitzpatrick skin type, and melanin accumulation depth (p=0.001, p=0.049, p=0.001, p=0.001, and p=0.035, respectively). Univariate analysis identified education level, monthly income, disease onset, Fitzpatrick skin type III, and melanin accumulation depth as significant predictors of sunscreen use. Multivariate analysis demonstrated that higher education level, Fitzpatrick skin type III, and mixed-type melanin accumulation depth were independent predictors of sunscreen use (p=0.001, p=0.007, and p=0.036, respectively). Conclusion: Female melasma patients with higher education levels, Fitzpatrick skin type III, and mixed-type melanin accumulation use sunscreen more frequently. Comprehensive education regarding photoprotection should be provided to all patients with melasma.