Research Information System
8. ULUSAL KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KONGRESİ, Antalya, Turkey, 19 - 23 November 2025, pp.90-92, (Full Text)
Giriş-Amaç: Yüzeyel mikozlar keratinize doku içeren epidermisin üst tabakasında meydana gelen enfeksiyonlardır. Dermatomikozlardan sorumlu mantarlar arasında dermatofitler, mayalar ve dermatofitik olmayan küfler bulunur. Dünya nüfusunun yaklaşık %20-25’i yaşamları boyunca en az bir kez bir dermatofit ile enfekte olmaktadır. Bu çalışmada, hastanemiz dermatoloji polikliniğine başvuran ve yüzeyel mikoz ön tanısı alan hastalarda izole edilen yüzeyel mikotik etkenlerin değerlendirilmesi, epidemiyolojik özelliklerin belirlenmesi ve mikroskobik tanı yöntemleri ile kültür arasındaki tanısal uyumun karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç-Yöntem: Çalışmaya Kasım 2023- Kasım 2024 tarihleri içinde hastanemiz dermatoloji polikliniğine yüzeyel mikoz ön tanısıyla başvuran 412 hasta dahil edilmiştir. Klinik örnekler KOH preparatı (Şekil 1), Calcofluor White boyama (Şekil 2) ve kültür yöntemleri ile değerlendirilmiştir. Kültürde üreme saptandığında identifikasyon için laktofenol pamuk mavisi ile selofan bant yöntemi kullanılmıştır. Az sayıda izolat için MALDI-TOF MS cihazından da yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular; yaş, cinsiyet, meslek, ikamet yeri, kronik hastalık ve çeşitli risk faktörleriyle istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Klinik tanılar incelendiğinde en sık karşılaşılan enfeksiyonlar sırasıyla tinea ungium (%40,8), tinea pedis (%31,8) ve pitriyazis versikolor (%17) idi. Hastaların %15,5’inde iki ayrı tanı eş zamanlı olarak bulundu. En sık birlikte görülen enfeksiyon kombinasyonu tinea pedis ve tinea ungium (%71,8) olarak saptandı. İstatistiksel analizler sonucunda; tinea capitis <18 yaş grubunda, tinea pedis ve tinea ungium >45 yaş grubunda, pitriyazis versikolor ise 18–45 yaş aralığında anlamlı şekilde sık görülmüştür. Erkek cinsiyet tinea capitis ve tinea manuum ile, tarım işçiliği tinea pedis ile, emeklilik durumu ise tinea ungium ile anlamlı ilişki gösterdi. Evcil hayvan besleyen bireylerde tinea corporis sıklığı anlamlı düzeyde yüksekti. Kronik hastalıklar ile yüzeyel mikoz tanıları karşılaştırıldığında, diyabetik hastalarda tinea pedis (%41,3) ve tinea ungium (%45,7) en sık saptanan enfeksiyonlardı. Diyabetes mellituslu bireylerde tinea pedis sıklığı anlamlı düzeyde yüksekti. Toplamda 476 örnek alınmış olup bunların 406’sına kültür işlemi uygulandı. Kültür pozitifliği %32,5 olarak saptandı; en sık izole edilen etken Trichophyton rubrum (%75) oldu. Diğerleri ise sırasıyla, Microsporum canis (%8,3), Candida albicans (%5,3), Trichophyton tonsurans (%4,5), Candida parapsilosis (%3,7), Trichophyton indotineae (%2,3) (Şekil 3), Trichophyton mentagrophytes (%1,5) idi (Tablo 1). Mikroskobik inceleme yöntemlerinden KOH’un duyarlılığı %94,7, Calcofluor White boyamanın duyarlılığı ise %99,2 olarak bulunmuştur (Tablo 2).Calcofluor White yöntemi, mikroskobik tanıya duyarlılık açısından %4,5 oranında katkı sağlamıştır. KOH ve Calcofluor White yöntemleri arasında Cohen’s Kappa değeri 0,957 olup çok iyi düzeyde uyum göstermiştir.
Sonuç: Yüzeyel mikozların görülme sıklığı; yaş, cinsiyet, ikamet yeri, meslek ve komorbiditeler gibi faktörlerden etkilenmektedir. Mikroskobik inceleme ve kültürün birlikte kullanılması tanı doğruluğunu artırmaktadır. Bu çalışma, bölgesel mikotik etken dağılımı konusunda güncel ve klinik açıdan önemli veriler sunmakta olup; yüzeyel mikozların epidemiyolojisinin daha iyi anlaşılmasına ve tanı yaklaşımlarının geliştirilmesine katkı sağlamaktadır.
Anahtar kelimeler: Dermatofit, Küf, Maya, Yüzeyel mikoz
Kaynaklar
1- Roberts GD, Koneman EW, Allen SD, Janda WM, Schreckenberger PC, Winn WC. Mycology. In: Koneman’s Color Atlas and Textbook of Diagnostic Microbiology. 7th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer Health/ Lippincott Williams & Wilkins; 2017. p.132.
2- Murray PR, Rosenthal KS, Pfaller MA. Superficial and cutaneous mycoses. In: Medical Microbiology. 9th ed. Philadelphia: Elsevier; 2021. Chapter 62.
3- Gupta AK, Summerbell RC, Shear NH, editors. Dermatophytosis. In: Textbook of Medical Mycology. Cham: Springer; 2021. Chapter 10. p.167.
4- Weitzman I, Summerbell RC. The dermatophytes. Clin Microbiol Rev. 1995;8(2):240–59.