Nörodejeneratif Hastalıklarda Hidrojen Sülfür’ün Rolü

Tekşen Y.

15th International Medicine and Health Sciences Researches Congress, Ankara, Turkey, 23 - 24 March 2024, pp.205-206, (Summary Text)

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Ankara
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.205-206
  • Kütahya Health Sciences University Affiliated: Yes

Abstract

Hidrojen sülfür (H2S), normal ve patolojik hücresel işlevlerde rol oynayan, endojen olarak üretilen gaz yapılı bir moleküldür. Son yıllarda yapılan çalışmalar H2S'nin santral sinir sisteminde nöromodülatör olarak görev yapabileceğini, H2S eksikliğinin ya da fazlalığının bazı nörodejeneratif hastalıkların patogenezinde kritik bir rol oynayabileceğini göstermektedir. Öte yandan H2S donörlerinin belirgin derecede nöroprotektif etki gösterdiği çeşitli deneysel çalışmalarda gösterilmiştir. H2S'nin Alzheimer hastalığı, Parkinson hastalığı, Huntington hastalığı, multipl skleroz, epilepsi, travmatik beyin hasarı ve subaraknoid kanamada nöroprotektif olduğu gösterilmiştir. Depresyon ve anksiyete, bilişsel bozukluklar ve hatta kronik ağrıda H2S’ün yararlı etkili bildirilmiştir. Bununla birlikte, yüksek H2S seviyeleri sitotoksik etkilere neden olabilir ki Amyotrofik lateral skleroz ve Down sendromunda H2S seviyesinin arttığı gözlenmiştir. Protein persülfidasyonu, H2S aracılı sinyal yollarının temel bir mekanizmasıdır. Protein işlevi için önemli olan persülfidasyon, çeşitli iç ve dış stres uyaranlarına yanıt olarak hücre homeostazının korunmasında önemli bir rol oynar. H2S’ün nöroprotektif etkisinde oksidatif stresi, lipid peroksidasyonunu ve nöroinflamasyonu azaltması, apoptoz, otofaji, ferroptoz ve piroptoz ile ilişkili süreçleri inhibe etmesi ve nörotrofik faktörlerin ekspresyonunu artırmasının rol oynadığına inanılmaktadır. Son yıllarda H2S salıveren moleküller ve bu moleküllerin ana ilaca bağlandığı hibrid bileşikler geliştirilmektedir. Bu bileşikler klinik öncesi araştırma dönemindedir. H2S’ün nörodejeneratif hastalıklardaki terapötik etkisi göz önüne alındığında, optimal terapötik konsantrasyonu sağlayan, kimyasal ve fiziksel açıdan stabil olan H2S donörlerinin ve hibrid ilaçların geliştirilmesi yararlı olacaktır.

Anahtar kelimeler: Hidrojen sülfür, nörodejeneratif hastalıklar, nöroprotektif etki, H2S-donörleri