Yoğun bakımda yatan hastalarda gelişen basınç ülseri sıklığı ve etkileyen faktörler


Creative Commons License

Gönderen K. , Simavlıoğlu G., İbil D.

16. Ulusal Türk Dahili ve Cerrahi Bilimler Yoğun Bakım Kongresi, Antalya, Türkiye, 13 - 16 Kasım 2019, ss.52

  • Basıldığı Şehir: Antalya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.52

Özet

Amaç: Basınç ülseri, vücudun özellikle kemik çıkıntılarının bulunduğu bölgelerinde, tek başına basınç veya yırtılma ile basıncın birlikte sebep olduğu ülser ve nekroz durumudur.Basınç ülserleri; hastanın yaşam kalitesini etkilemesinden ve sağlık bakım maliyetlerini arttırmasından dolayı sağlık bakım kurumlarında önemli bir problem olarak görülmektedir. Çalışmanın amacı yoğun bakım kabulü sırasında basınç ülseri olan ve yoğun bakım yatışı süresince basınç ülseri gelişen hastaları karşılaştırmak ve etkileyen faktörleri belirlemektir. Gereç-Yöntem: Çalışmaya 01.09.2017 – 28.02.2019 tarihleri arasında Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi iç hastalıkları yoğun bakım ünitesinde 24 saatten uzun süre yatan hastalar alınmıştır. Hastalar, yoğun bakım kabulünde basınç ülseri olan ve yoğun bakım yatış süresince basınç ülseri gelişen hastalar olarak iki gruba ayrılmıştır. Her bir grubun yaş, cinsiyet, sosyodemografik özellikleri, hastalık şiddeti SAPSII skoru, komorbid hastalıkları, mekanik ventilatör kullanma oranı, yoğun bakımda yatış süresi ve mortalite arasındaki ilişki incelenmiştir. Veriler Windows SPSS 22 programına girildikten sonra veriler minimum,maximum ve median olarak verildi. Değişkenler dağılımının normal olup olmadığı Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirildi ve kalitatif değişkenler için Fisher’sexact test, kantitatif değişkenler Mann-Whitney testi kullanıldı. Bulgular: 01.09.2017 – 28.02.2019 tarihleri arasında iç hastalıkları yoğun bakım ünitesine yatan 312 hastanın 59(%18.9)’unda yoğun bakım kabulünde basınç ülseri varken, 24(%7.6) hastada yoğun bakım yatışı süresince yeni basınç ülseri gelişmiştir. Yoğun bakım kabulü sırasında basınç ülseri olan hastaların yaş ortalaması 73.66 ±14.73 yıl, SAPSII skoru 60.3±30.10, Braden skoru 12.12 ±2.38 bulunmuştur. Yoğun bakım yatışı sırasında yeni gelişen basınç ülseri olan hastaların yaş ortalaması 76.75 ±9.19 yıl, SAPSII skoru 57.7 ±19.8, Braden skoru 11.75 ±3.904 bulunmuştur. İki grup arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmamıştır(sırasıyla p=0.413, p=0.894,p=0.184).Mekanik ventilatöre bağlı kaldığı süre yoğun bakım kabulünde basınç ülseri olan hasta grubunda 3±7.15 gün, yoğun bakım yatışı süresinde yeni basınç ülseri gelişen hasta grubunda 12.5±14.2 gün bulunmuştur(p<0.001). yoğun bakımda kalış süresi yoğun bakım kabulünde basınç ülseri olan hasta grubunda 12.58 ±14.43 gün, yoğun bakım yatışı süresinde yeni basınç ülseri gelişen hasta grubunda 21.25 ±15.20 gün bulunmuştur(p=0.001). Sonuç: Yoğun bakım yatışı sırasında basınç ülseri gelişen hastalar, yoğun bakıma kabul sırasında daha önce gelişmiş basınç ülseri olan hastalarla karşılaştırıldığında mekanik ventilatörde kalma süresi ve mortalitenin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Yoğun bakım hastalarında oluşan basınç ülserleri, hastaların yaşam kalitesini olumsuz etkilemekte, iyileşme sürecini yavaşlatmakta, hastanede kalış süresini uzatmakta, komplikasyon gelişme riskini, bakım maliyetini arttırmakta ve yaşamı tehdit etmektedir.