Testiküler Germ Hücrelerinde Liraglutidin Sitoprotektif ve Terapötik Potansiyeli
28. Ulusal, 3. Uluslararası Farmakoloji Kongresi , Antalya, Türkiye, 20 - 23 Kasım 2025, ss.92, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Antalya
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.92
- Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Siklofosfamid (CYP) yaygın olarak kullanılan antikanser bir ajandır. Yan etkileri arasında erkek infertilitesi de bulunmaktadır. Glukagon benzeri peptid-1 agonisti olan liraglutidin bazı çalışmalarda üreme sistemi üzerine etkileri olduğu görülmüştür. Bu çalışmada, erkek sıçanlarda CYP’in yan etkisi olan testiküler hasara karşı liraglutid'in tedavi edici ve/veya koruyucu etkileri incelenmiştir.
Yöntem: Bu çalışmada 32 adet yetişkin Sprague Dawley erkek sıçan kullanılmıştır (n=8). Sıçanlar kontrol, CYP, CYP+LİRA 50 ve CYP+LİRA 100 olmak üzere gruplandırılmıştır. Sıçanlar CYP (200mg/kg) ile testis toksistesi oluşturulduktan 7 gün önce ve 7 gün sonra liraglutid ile (50-100 µg/kg) tedavi edilmiştir. Tedavi sonunda morfometrik bulgular, histolojik (Hematoksilen&Eosin) ve immünohistokimyasal analizler (Bax, Bcl-2, Kaspaz-3) değerlendirilmiştir. Serum testosteron (T), follikül stimüle edici hormon (FSH), lüteinize edici hormon (LH) ve glutatyon peroksidaz (GPx) düzeyleri ELİSA kitleri ile ölçülmüştür. Veriler ANOVA ve Kruskal-Wallis testi kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Liraglutid, CYP kaynaklı azalmış olan vücut ağırlığını yükseltmiş (p<0.01), Testis Ağırlığı/Vücut Ağırlığı oranını düşürmüştür(p<0.05). T, LH, FSH ve GPx değerleri liraglutid uygulaması ile kontrole yakın değerlere ulaşmıştır. Liraglutid, sperm sayısı ve sperm motilitesini artırırken anormal sperm sayısını ise düşürmüştür (p<0.01). Testislerin histopatolojik değerlendirmesinde, CYP ile tedavi edilen sıçanlarda testis germinal epitel bütünlüğünde bozulma, spermatozoa sayısında azalma, nekroz, konjesyon ve ödem görülürken, liraglutid tedavisi sonrasında bu bulgularda iyileşme saptanmıştır. Seminifer tübüllerin çaplarında ve seminifer epitel yüksekliğinde gözlemlenen düşüş, liraglutid tedavisi sonrasında düzelmiştir. CYP tedavisi ile oluşan apoptoz liraglutid tedavisi ile düzelmiştir.
Sonuç: Bu çalışmada liraglutid tedavisinin CYP ile oluşturulan testis hasarı üzerine terapötik etkilerinin olabileceği saptanmıştır. Bu terapötik etkilerin kısmen doza bağımlı şekilde değiştiği görülmüştür.