Hemşirelik Eğitim ve Uygulamalarında Anahtar Kavramlar
Ankara Nobel Tıp Kitabevleri, Ankara, 2023
- Yayın Türü: Kitap / Mesleki Kitap
- Basım Tarihi: 2023
- Yayınevi: Ankara Nobel Tıp Kitabevleri
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
TAKDİM
Hemşirelik
kuramsal ve uygulamalı bir disiplindir. Hemşireliğin kuramsal yönünde
hemşirelik eğitim, uygulama ve araştırmalarına rehberlik eden geniş bir
kavramsal yapı vardır. Kavramlar zihin dünyamızda gerçeklik algısı ve bilgisini
şekillendiren soyut yapılar olarak tanımlanabilir. Kavramların iyi anlaşılması hemşirelik
kuramlarının eğitim, araştırma ve uygulamalarda var olabilmesi için bir
önkoşuldur. Bu bağlamda Rodgers ve ark. (2018) kavramların
hemşirelik kuramlarının temel bir bileşeni olduğu gibi, tek başına da etkili
bir teorik güç sağladığını belirtmişlerdir. Kavramsal ve teorik çalışmalar,
hemşirelikte bütüncül bilgi birikiminin gelişimi için bir gerekliliktir. Bilimsel
bir disiplin, kavramsal yapıya sahip olması, bu yapıyı geliştirmesi ve sürekli
olarak yenilemesi ile ayırt edilebilir. Hemşirelikte kavramsal çalışmaların
geliştirilmesi ve güncellenmesi diğer disiplinlerde olduğu gibi sürekli
ilerlemeyi sağlamak için gereklidir. Aynı zamanda hemşireliğin kavramsal
yapısının doğru anlaşılması hemşirelik bilgisinin uygulamaya aktarılması için
de bir basamaktır.
Hemşirelik
bilimindeki ilerlemeler ve ilişkili olduğu diğer disiplinlerdeki gelişmelerle
hemşirelik kavramlarının giderek genişlediği, bazı kavramlara olan ilginin
arttığı ve temel kavramlara ilişkin alt kavramsallaşmanın devam ettiği
görülmektedir. Ülkemiz hemşirelik literatüründe hemşirelik kuramlarına ilişkin
basılı eserlerin varlığı yanında kavramsal yapının sunulduğu güncel eserlerin
sınırlı olduğu görülmüştür. Özellikle lisansüstü hemşirelik eğitiminde
hemşirelik kavramlarına ilişkin kaynak eksikliği öğretim elemanları ve öğrencilerin
dikkat çektiği bir konudur. Bu anlamda ülkemiz hemşirelik literatürüne katkı
sağlamak amacıyla editörlüğünü yürüttüğüm kitap fikri ortaya çıkmıştır.
“Hemşirelik
eğitim ve uygulamalarında anahtar kavramlar” kitabı hemşirelik lisans,
yüksek lisans ve doktora öğrencileri yanı sıra klinik hemşireleri ve öğretim
elemanlarına katkı sağlayacak içerikte hazırlanmıştır. Kitap içeriğinde yirmi dört
bölüm yer almaktadır ve bölümler hemşirelik eğitim, araştırma ve uygulamalarını
kapsadığı için kendi içinde sınıflanmadan alfabetik olarak yerleştirilmiştir.
Kitap içeriğinde yer alan kavramların belirlenmesinde hemşireliğin temel
kavramları olması yanında güncelliğini koruyan ve yükselen kavramlar olmasına
dikkat edilmiştir. Hemşirelik eğitim, araştırma ve uygulamalarında anahtar olan
bakım, baş etme, benlik saygısı, duyusal yüklenme, empati, etik, holistik
bakım, kriz yönetimi, liderlik, otonomi, öz güven, savunuculuk, yalnızlık kavramlarına
ek olarak yükselen anahtar kavramlar olan ahlaki sıkıntı, eleştirel düşünme,
iyilik hali, klinik karar, maneviyat, mentörlük, öz yönetim, suçluluk, şefkat,
yansıtma, yetkinlik kavramları standart bir bölüm akışı ile okuyucuya
sunulmuştur. Her bir bölümde kavrama ilişkin tanımlar, anahtar noktalar ve
kuramsal alt yapı ile kavramın hemşirelik eğitim, uygulama ve
araştırmalarındaki yeri ve önemine değinilmiştir. Bölüm içinde kavramın kuramsal
alt yapısı ve değerlendirilmesine /ölçümüne ilişkin yer verilen ölçeklerin araştırmacılar
için yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Bölüm sonu örnek olay, vaka veya
uygulama örnekleri kavramın uygulamalara yansımasına katkı sunmaktadır. Bu çerçevede kitabın hemşirelik öğrencileri ve
yeni araştırmacılara bütüncül katkı sağlaması hedeflenmiştir.
Her bölümde ele
alınan hemşirelik kavramının okuyucuya ufuk açacak nitelikte bir içerikle katkı
sağlayacağına inanıyorum. Değerli bölüm yazarlarımıza, öğrencilerimize ve
kıymetli okuyucularımıza teşekkürlerimi sunuyorum. Büyük bir heyecanla
başladığım bu yolda bilmenin ötesine geçen kavramanın heyecanını sizlerle paylaşmaktan
onur duyuyorum.
Başta lider
hemşirelerimiz olmak üzere hemşirelik mesleği ve bilimine katkı veren tüm
hemşirelere saygı ve şükranlarımı sunuyorum.
Şenay TAKMAK
Kütahya
Kaynak
1. Rodgers, B. L., Jacelon, C. S., & Knafl, K. A.
(2018). Concept analysis and the advance of nursing knowledge: state of the
science. Journal of Nursing Scholarship, 50(4), 451-459.