1. Uluslararası ve Ulusal Hemşirelikte Liderlik Kongresi, Eskişehir, Turkey, 28 - 29 November 2024, pp.1, (Full Text)
Giriş
Lider hemşire ekibine
güvenen, öncülük eden, problemlere etkin çözümler sunabilen, empati yeteneği
yüksek, etik ilkeleri önemseyen, sistemli ve adil bir yönetici olarak
tanımlanmaktadır. Yapılan bir çalışmada hemşirelik öğrencilerinin lider
hemşireden beklentileri; pratik, araştırmacı ve donanımlı olmasıdır. Bakımın daha profesyonel olması ve kritik
anlarda hızlı karar verilmesi için lider hemşirelere ihtiyaç
duyulmaktadır. Bununla beraber lider
hemşireler mesleğin vizyonuna da katkı sağlamaktadır.
Amaç
Bu derleme bildiride
hemşirelikte etkin liderlik ve yöneticilik konusunda literatür taraması
yapılarak, okurlara bilgi sunmak ve farkındalık oluşturmak amaçlanmıştır.
Yöntem
Bu derleme bildiride
literatür taraması gerçekleştirilmiştir. Bu taramanın ardından literatür
kapsamında bildiri hazırlanmıştır. Bu derleme bildiri hazırlanmadan önce
literatür taraması yapıldığında bu konuya ilişkin bir çalışmaya rastlanılmadığı
için konu bu şekilde belirlenmiştir. Bakım süreçlerinin çok önemli bir durum
olduğu hemşirelik mesleğinde ise etkili ve etkin bakımın ancak liderlikle
mümkün olabileceği belirlenmiştir.
Bulgular
Uluslararası
çalışmalarda çok yönlü bir liderlik modelinin oluşturulmasının önemi
vurgulanmaktadır. Otantik liderlik, iş performansında ve iş doyumunda pozitif
etki yaratarak çalışanlarda tükenmişlik oranını düşürmektedir. Böylece
hemşirelerin meslekten ayrılma isteği azalmaktadır. Malpraktis, sağlık hizmeti
ilişkili enfeksiyonlar, düşme gibi bakım sürecinde istenmeyen olayların
önlenmesi için otantik liderliğin etkisi olduğu belirtilmektedir. İyi bir
liderliğin bakım kalitesini arttırıcı etkisi bulunmaktadır. Wallace ve ark.,
(2011)’nin yaptıkları çalışmada etkili bir liderlikle kanıta dayalı uygulamada
hemşirelerin sınırlı kaynaklara rağmen uygulamayı kolaylaştırdığını ve bakım
kalitesini arttırdığını göstermiştir. Lider hemşireler mesleklerine dair bilimsel
gelişmeleri, politikaları takip ederek ve değişime ön ayak olarak bunu
işlerinde göstermekte, bu sayede verdikleri hizmetlerin daha verimli, kaliteli
ve etkili olmasını sağlamaktadırlar. Lider hemşireler çalıştıkları kurumlarda
araştırmacı kimliklerini ön plana çıkararak, kendilerini geliştirmeyi her zaman
hedef edinmektedir. Hemşirelik mesleğinin ve hemşirelerin en temel hedefi
kanıta dayalı bakım sunmaktır. İyi bir liderlik bakımın kalitesini artırarak
hemşire ve birey ilişkisinde doyumu artırmakta, sağlığın korunması ve
geliştirilmesine, bireylerin tedavi edilmesine yardımcı olmaktadır. Lider
hemşireler araştırma yaparak ve araştırmalara katılım göstererek hem bilimsel
gelişmeleri takip etmekte hem de uygulama ve bakım süreçlerine daha güncel
bilgileri entegre edebilmektedir.
Sonuç
Dünya Sağlık Örgütü ve
Uluslararası Hemşireler Birliğine göre hemşirelerin liderlik rollerine önem
verilmeli ve hemşireler tüm çalışma
basamaklarında yer almalıdır. Hemşirelerde yöneticiliğin incelendiği bir
çalışmada, liderlerde olması gereken
özellikler sırasıyla; dürüstlük, sorumlulukları belirleme, işbirliği ve ekip,
bilgileri paylaşma gibi özellikler olarak bulunmuştur. Kelez’in yaptığı bir
çalışmada mesleki deneyimi 15 yıl ve üzeri olan hemşirelerin liderliği güçlü
şekilde benimsedikleri, puanlarının diğer gruplara oranla daha yüksek olduğu
saptanmıştır. Yönetim, günümüzde bir bilim olarak kabul görmekte ve liderlik
davranışlarının eğitim yoluyla öğrenilebileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Yöneticilik, liderlik, hemşirelik