Prediyabetli bireylerde fiziksel aktivite ve beslenme davranışı: Tanımlayıcı çalışma


Topuz İ., Topuz A., Bostan Akmeşe N.

Sağlık Bilimleri ve Klinik Araştırmaları Dergisi, vol.4, no.3, pp.199-212, 2025 (Peer-Reviewed Journal)

Abstract

Amaç: Kırk yaş ve üzeri bireylerin diyabet riski, fiziksel aktivite düzeyleri, Akdeniz tipi beslenme davranışları ve metabolik ölçümlerinin belirlenmesidir.

Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı, ilişki arayıcı türde olan bu çalışmaya kırk yaş ve üzeri 98 birey dahil edilmiştir. Araştırmaya katılan bireylere Tanımlayıcı Özellikler Formu ve Finlandiya Tip 2 Diyabet Risk Anketi (FINDRISK), Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi, Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği ve Metabolik Ölçümler Formu uygulanmıştır. Veriler SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılım gösterip göstermediği skewness (çarpıklık) ve kurtosis (basıklık) değerleri esas alınarak belirlenmiştir. Normal dağılan veriler için parametrik testlerden Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.

Bulgular: Bireylerin %55.1’inin diyabet riski yüksek-çok yüksektir. Bireylerin tamamı Akdeniz diyetine uygun bir beslenmeye sahip değildir. Bireylerin %60.2’si düşük seviye aktif, açlık kan şekeri ortalaması 111,9±5,9 iken tokluk kan şekeri ortalaması 154.2±13.6’dır. Buna göre katılımcıların açlık (126 mg/dL ve altı normal) ve tokluk kan şekeri düzeyleri (200 mg/dL ve altı normal) normaldir. Bireylerin %51’inin sistolik kan basıncı hipertansif düzeyde iken %83.7’sinin diyastolik kan basıncı normaldir. Bireylerin %54.1’inin beden kitle indeksi düzeyişişman aralıktadır.

Sonuç: Bu çalışmaya katılan prediyabetli bireylerin yarısının diyabet riski yüksek-çok yüksektir. Bireylerin %98’inin kendinde prediyabet hastalığı olmadığını düşünmesi bireylerin sağlığı koruyucu-geliştirici davranışları gerçekleştirme ihtimalini düşürmektedir. Anahtar Kelimeler: Akdeniz tipi beslenme; diyabet risk; fiziksel aktivite; 40 yaş ve üzeri.