İdiyopatik Parkinson Hastalığında Uyku Sorunları ve Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişki: Türkiye'deki Çeşitli Merkezlerden Elde Edilen Bulgular
Selcuk Medical Journal, cilt.42, sa.2, ss.144-150, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 42 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.30733/std.2026.01911
- Dergi Adı: Selcuk Medical Journal
- Derginin Tarandığı İndeksler: Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), TR DİZİN (ULAKBİM), Academic Search Ultimate (EBSCO)
- Sayfa Sayıları: ss.144-150
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Bu çalışmada, Türkiye'de İdiyopatik Parkinson Hastalığı (İPH) olan hastalarda uyku bozukluklarının yaygınlığının araştırılması ve bu bozuklukların hastaların uyku ve yaşam kalitesini nasıl etkilediğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Türkiye'de yürütülen bu çok merkezli çalışmada, 451 IPH hastası değerlendirildi. Hastaların demografik ve klinik verileri kaydedildi. Değerlendirmeler Parkinson Hastalığı Uyku Ölçeği, Parkinson Hastalığı Anketi ve Beck Depresyon Envanteri kullanılarak yapıldı. Bulgular: IPH tanısı olan 451 hastanın ortalama yaşı 69,13±11,27 yıldı. Modifiye Hoehn Yahr Ölçeği'ne göre en sık görülen hastalık evresi %24,8 ile evre 1 iken, en az görülen evre ise %1,3 ile evre 5 idi. Hastaların %30,6’sında orta şiddette depresyon, %29,9’unda minimal depresyon, %24,6’sında hafif depresyon, %14,9’unda ise ağır depresyon saptandı. Hasta yaşı arttıkça uyku başlangıcı ve uyku faydası puanları anlamlı derecede azaldı. Hastalık süresi ve evresi arttıkça uyku kalitesinin tüm alt parametrelerinde azalma görüldü. Yaşam kalitesi alt parametreleri ve toplam puanları arttıkça depresyon puanı da artmaktaydı. Yaşam kalitesi alt parametrelerinin tümü ile depresyon arasında güçlü pozitif korelasyon vardı (p<0,001). Sonuç: Uyku bozuklukları IPH hastalarında yaygındır ve depresyon ve yaşam kalitesini büyük ölçüde olumsuz etkiler. Parkinson hastalarında uyku bozukluklarının kontrol altına alınmasıyla yaşam kalitesi artırılabilir.
Objective: This study investigated the prevalence of sleep disturbances and their association with sleep quality and overall well-being in Turkish patients diagnosed with idiopathic Parkinson’s disease. Materials and Methods: This collaborative cross-sectional study included a total of 451 patients with idiopathic Parkinson’s disease across Türkiye. Demographic characteristics and relevant clinical information were systematically recorded. Sleep quality, health-related quality of life, and depressive symptoms were assessed using the Parkinson’s Disease Sleep Scale, Parkinson’s Disease Questionnaire 39, and Beck Depression Inventory, respectively. Results: The mean age of the participants was 69.13 ± 11.27 years. According to the modified Hoehn and Yahr staging, most patients were categorized as stage 1 (24.8%), while very few had stage 5 disease (1.3%). Depressive symptoms were moderate in 30.6%, minimal in 29.9%, mild in 24.6%, and severe in 14.9% of the participants. Older age was associated with a significant decline in both sleep onset and sleep benefit scores. Longer disease duration and higher disease stage were associated with decreases in all domains of sleep quality. Depression scores were directly correlated with quality-of-life scores (p<0.001), indicating a strong association between increased depressive symptoms and poorer quality of life in all domains. Conclusion: Sleep disturbances are prevalent in individuals with Parkinson’s disease and have a marked adverse impact on their emotional state and daily functioning. Addressing these sleep problems may contribute to better emotional well-being and enhanced quality of life in this population.