COVİD-19 HASTASINDA ANİ GELİŞEN DİSPNE: PNÖMOTORAKS OLGUSU
17. ULUSAL ACİL TIP KONGRESİ-8th INTERCONTINENTAL EMERGENCY MEDICINE CONGRESS 8th INTERNATIONAL CRITICAL CARE AND EMERGENCY MEDICINE CONGRESS, Antalya, Türkiye, 14 - 17 Ekim 2021, ss.589, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Antalya
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.589
- Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
COVİD-19 HASTASINDA ANİ GELİŞEN DİSPNE: PNÖMOTORAKS OLGUSU
Abdil Çoşkun, Hasan Aydın, Murtaza Kaya, Harun Yıldırım, Eşref Genç Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Evliya Çelebi Eğitim Araştırma Hastanesi, Acil Tıp Kliniği
GİRİŞ: Covıd-19 aralık 2019 yılında Çin’de başlayan tüm dünyaya yayılan, milyonlarca insanın ölümüne yol açan bir koronavirüs pandemisidir. Pnömotoraks kabaca plevrada hava bulunmasıdır. Biz burada bir Covıd-19 hastasında ani gelişen dispne sonucu pnömotoraks tanısı alan bir vakayı sunmaya çalıştık.
VAKA: 21 yaşında erkek hasta ayaktan dispne nedeni ile gece saatlerinde acil servise geldi. Yaklaşık 1 saat önce şiddetli bir öksürükten sonra olan nefes darlığı ve bir miktar göğüs ağrısının başladığını ve devam ettiğini söylüyor. Kan basıncı 150/70 mmHg, Nabız 110 atım/dk, ateş 36.6 derece, Spo2 81 ve Glaskow koma skalası 15. EKG normal sinüs ritmi. Genel durumu iyi, hafif bir ajitasyonu olan hastada belirgin bir dispnesi yok solunum sayısı 18 olarak ölçüldü. Kan tetkikleri alındıktan sonra anamnez derinleştiğinde hastanın gün içinde covıd servisinden taburcu olduğu anlaşıldı. Hiçbir aşısı olmayan, 25 gün önce PCR delta varyantı + (L452R) olan, son 1 haftadır covıd servisinde yatan hastaymış. Covid servisinde oksijen ile takip edilmiş. Son 2 gündür oksijensiz kalınca kliniği iyi olması nedeni ile taburcu edilmiş. Bilinen kronik bir hastalığı yok. Acil serviste Oksijen tedavisi başlandı, monitorize edildi. Nazal oksijen ile rahatlayan spo2 değeri 95 seviyelerine çıktı. Hasta rahatlayınca görüntüleme olarak toraks BT çekildi. Bilateral akciğer parankiminde yaygın buzlu cam alanları ve solda geniş bir pnömotoraks alanı görüldü (Resim 1). Kan tetkiklerinde WBC:17 Hb:15 plt: 508 lenfosit:4.3 üre: 47 kreatinin:1.1 CRP:0.92 D.Dimer: troponin: 6.2 Ph:7.46 ppCO2: 30 Po2: 60 HCO3: 21 Laktat:4 Takibinde hastaya kişisel koruyucu önlemler alınarak soldan toraks tüpü takıldı. Enfeksiyon hastalıkları görüşü : 24 saat ara ile 2 PCR alınası idi. Hasta covıd-19 ve pnömotoraks takibi ve tedavisi için göğüs cerrahisi hekimi tarafından covıd servisine yatışı verildi. Acilde alınan PCR sonucu negatif geldi
TARTIŞMA: SARS CoV-2 RNA virüsünün neden olduğu Covıd 19 hastalığı DSÖ tarafından mart 2020 yılında pandemi olarak kabul etmiştir (1). Covıd-19 hastaları asemptomatik, gribal enfeksiyonlar şeklinde olabileceği gibi bu hastalarda ateş, öksürük ve dispne şeklinde viral pnömoniler de olabilir . Komorbid hastalığı olanlarda Covıd-19 mortal seyredebilir (2).Covid 19 hastalarında tomografide akciğer tutulumu sık görülür. Bir çalışmada solunumsal semptomları olan covıd-19 hastalarında %80, asemptomatik olanlarda ise %54 olarak bildirilmiştir (3). Bizim hastamızda da bilateral buzlu cam alanları vardı. Pnömotoraks spontan ve spontan olmayan pnömotoraks olmak üzere iki gruba ayrılır. Spontan pnömotoraks primer, sekonder (altta yatan bir hastalık KOAH gibi) ve neonatal olmak üzere üçe; spontan olmayan pnömotoraks ise travmatik, barotravmatik ve iyatrojenik olmak üzere yine üçe ayrılır (4). Travma ya da iyatrojenik bir neden olmadan altta yatan akciğer enfeksiyonunda gelişen grup spontan sekonder pnömotorakstır (5). Bizim hastamızda bu gruba girmektedir. Pnömotoraks tanısında görüntüleme olarak ilk tercih olmamakla beraber altın stantart bilgisayarlı tomografidir (6). Biz de hastamıza ani gelişen dispne etiyolojisi, covid lezyonları varlığı ve yayılımı açısından hastamıza toraks BT çekimi yaptık. Covıd-19 hastalarında pnömotoraks gelişme riskinin %1 olduğu belirtilmektedir (7-8). Pnömotoraks tedavisinde amaç akciğer reekspansiyonunu sağlamak, plevral aralıktaki havayı boşaltmak, hastanın şikayetlerini geriletmek, komplikasyon ve nüksleri engellemektir (4). Tedavide izlem ile oksijen tedavisi basit iğne aspirasyonu, perkütan drenaj, tüp torakostomi, torakoskopi, torakotomi ve medyan sternotomidir (4). Biz de hastamıza oksijen tedavisi yaptık, göğüs tüpü taktık. Gözlem, oksijen tedavisi, komplikayon takibi için de göğüs cerrahisi hekim takibinde servis yatışını yaptık.
SONUÇ: Covid 19 hastalarında solunum semptomları belirgindir ve özellikle ani gelişen bir dispnede hastalarda pnömotoraks olabileceği de düşünülmelidir.
KAYNAKLAR: 1.. World Health Organization (2020) Novel coronavirus (2019-nCoV). Situation Report. 11 March 2020. https://www.who.int/dg/speeches/detail/who-director-general-s-opening-remarksat-the-media-briefing-on-covid-19---11-March-2020 (Erişim: 10 Nisan 2020). 2. Wu Z Mc Googan JMCharacteristics of and Important Lessons From the Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Outbreak in ChinaSummary of a Report of 72 314 Cases From the Chinese Center for Disease Control and Prevention JAMA.2020. 3. Stawicki SP, Jeanmonod R, Miller AC, et al. The 2019–2020 Novel Coronavirus (Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2) Pandemic: A Joint American College of Academic International Medicine-World Academic Council of Emergency Medicine Multidisciplinary COVID19 Working Group Consensus Paper. J Glob Infect Dis. 2020 May 22;12(2):47-93. 4. Baysungur V. Pnömotoraks. In: Ökten İ, Kavukçu H.Ş, editors. Göğüs Cerrahisi. 2nd ed. İstanbul: Promat Basım Yayın San. ve Tic. A. Ş; 2013.p.1493-518. 5. Tokat O.A, Karasu S, Özkan M, Kısacık E, Çakmak H. Sekonder Spontan Pnömotoraks: Etyoloji ve Tedavi Yöntemleri. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası. 2010;63(4):111-3. 6. Kelly AM, Weldon D, Tsang AY, Graham CA. Comparison between two methods for estimating pneumothorax size from chest x-rays. Respir Med 2006; 100(8): 1356-9. 7. NanshanChen, MinZhou, XuanDong,etal.Epidemiologicaland clinicalcharacteristics of 99 cases of 2019 novelcoronaviruspneumonia in Wuhan, China: a descriptivestudy. Lancet, 2020, 395(10223): 507- 513. 8. Pneumothorax Possible With COVID-19 Infection By Megan BrooksSeptember 18, 2020 https://bit.ly/3mAKlqD European Respiratory Journal, online September 9, 2020
ANAHTAR KELİMELER: Covıd-19, pnömotoraks, dispne