MULTİPL MYELOM HASTALARINDA ANKSİYETE, YORGUNLUK VE CİNSEL İŞLEV BOZUKLUĞU: SEMPTOMLARIN TANIMLANMASI VE YÖNETİMİ ÜZERİNE BİR LİTERATÜR ÇALIŞMASI


Metin T. , Uğur Ö.

4th International Health Science and Life Congress, Burdur, Türkiye, 8 - 10 Nisan 2021, cilt.1, ss.71

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: Burdur
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.71

Özet

Hematolojik kanserler arasında yer alan ve malignitelerin yaklaşık %10’unu oluşturan Multipl Myelom, anormal monoklonal protein sentezi, Ig ve hafif serbest zincir artışı ile karakterize progresif neoplastik plazma hücrelerinin bir hastalığıdır. Multipl myelom insidansı yüz binde 6.5 olup, dünyadaki tüm kanser vakalarının ise %2.1’ini oluşturmaktadır. Multipl myelomda otolog kök hücre nakli ve yeni tedavi ajanlarının kullanımı, sağ kalım oranlarını giderek arttırmıştır. Multipl myelom hastalarında, hastalığa ve yeni tedavi ajanlarının kullanımına bağlı olarak yan etkiler ortaya çıkmaktadır. Bu derlemenin amacı, multipl myelom hastalarında anksiyete, yorgunluk ve cinsel işlev bozukluğu semptomlarını tanımlama ve yönetimi için bir literatür bilgisi sunmaktır. Özellikle anksiyete, yorgunluk ve cinsel işlev bozukluğu, multipl myelom hastalarında tedavi kalitesini, tedaviye uyumu ve yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Multipl myelom hastaları ayaktan ve yatarak tedavi süreçlerinde anksiyete yaşamaktadır. Anksiyete, hastaların kendisini sürekli endişeli ve gergin hissetmelerine neden olan psikolojik bir semptomdur ve hastaların %24’ünde görülmektedir. Hastaların anksiyetelerini kontrol edememesi tedavilerini olumsuz etkilemekte ve iyileşmeyi geciktirmektedir. Yorgunluk, hastaların kendisini bitkin ve güçsüz hissetmesine neden olan, kalıcı, ciddi ve karmaşık bir semptomdur. Multipl myelom hastalarında yorgunluğun görülme sıklığı %5 ile %40 arasında değişmektedir. Sağlık personelleri tarafından yeterince tanınmayan yorgunluğun yetersiz yönetimi, hastaların yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Multipl myelomda cinsel işlev bozukluğu ise, Multipl myelomu bulunan erkek hastalarda %10 ile %20 arasında görülürken, kadınların ise %20’sinin cinsel işlev bozukluğu nedeni ile tedavi arayışı içinde bulunduğu görülmektedir. Fakat multipl myelom hastalarının cinsel işlev bozukluğunu sıklıkla dile getirmediği bilinen bir gerçektir. Bu nedenle hastaların cinsel işlev bozukluğu, sağlık personelleri tarafından sorgulanmalı ve bir sorun tespit edildiğinde nedenleri araştırılmalıdır. Multipl myelomlu hastaların yorgunluk, anksiyete ve cinsel işlev bozukluğu semptomlarını, hastalığın bir sonucu olarak görmesi, semptom şiddetlerini hafife alması, sağlık personelleri ile paylaşmaması, sağlık personellerinin çoğunlukla fiziksel semptomlara odaklanması, semptom yönetiminin yetersizliği ile sonuçlanmaktadır. Bu nedenle hastalık ve tedavi sürecinde bu semptomların varlığı sorgulanmalı ve uygun yönlendirmeler yapılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Multipl Myelom, Anksiyete, Yorgunluk, Cinsel İşlev Bozukluğu