KRİMİNAL İNCELEMELER KAPSAMINDA ADLİ GENETİK ANALİZLERDE YAŞANILAN SIKINTILAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
in: ADLİ GENETİK UYGULAMALARI, EMEL HÜLYA YÜKSELOĞLU, Editor, Istanbul University-Cerrahpaşa University Press (IUC University Press), İstanbul, pp.158-165, 2024
- Publication Type: Book Chapter / Chapter Vocational Book
- Publication Date: 2024
- Publisher: Istanbul University-Cerrahpaşa University Press (IUC University Press)
- City: İstanbul
- Page Numbers: pp.158-165
- Editors: EMEL HÜLYA YÜKSELOĞLU, Editor
- Kütahya Health Sciences University Affiliated: Yes
Abstract
In modern criminal justice system, emphasised that investigator reaches accused from evidence based on principle of “From Evidence to Accused”. Aimed to prove incident with material fact formed
by evidence analysed by scientific methods. In order for this principle to be realised, a connection must be established between evidence and accused. Otherwise, no judgement can be made about accused.
First team to scene of incident protects scene and prevents contamination. Health teams take biological samples from individuals for comparison with findings and to obtain evidence from sexual assault cases. In order to overcome some problems experienced in process, training of first team and health teams in field should be emphasised. Quality of findings detected by crime scene investigation personnel plays a backbone role in illuminating case. Success should not be based on personal skills, but should be linked to organisational standards. Errors in the collection and transfer of evidence may reduce the value of the evidence and cause loss of time and legal delays. Forensic genetics laboratories provide services for crime detection and proof in accordance with international standards. Accreditation of laboratories proves quality of service by showing that reports are scientific and reliable. Experts should be trained and work according to “TSE EN ISO/IEC 17025” standards. Since training and experience of experts both at crime scene and in laboratories is based on long period of time, internal measures should be taken.
Modern ceza adalet sisteminde “Delilden Sanığa Gitme” ilkesi temel alınarak soruşturmacının delillerden sanığa ulaşması vurgulanır. Bilimsel yöntemlerle incelenen delillerin oluşturduğu maddi gerçek ile olayın ispat edilmesi amaçlanmaktadır. Bu ilkenin gerçekleşebilmesi için deliller ile sanık arasında bağlantı kurulması gerekmektedir. Aksi takdirde sanık hakkında hüküm verilemez. Olay mahaline giden ilk ekip, olay yerini korur ve kontaminasyonu önler. Sağlık ekipleri, gerek
bulgular ile mukayese amaçlı gerekse cinsel saldırı vakalarından delil elde etmek amaçlı şahıslardan biyolojik örnekler alır. Bu süreçte yaşanan bazı aksaklıkları gidermek için ilk ekibi ile sağlık ekiplerinin bu alandaki eğitimlerine önem verilmelidir. Olay yeri inceleme personellerinin tespit ettiği bulguların kalitesi vakayı aydınlatmada bel kemiği rolü üstlenir. Başarı, kişisel yeteneklere dayanmamalı, kurumsal standartlara bağlanmalıdır. Delil toplama ve transferindeki hatalar kanıtların değerini düşürebilir, zaman kaybına ve hukuki gecikmelere neden olabilir. Adli genetik laboratuvarları, uluslararası standartlara uygun olarak suç tespiti ve ispatına hizmet vermektedir. Laboratuvarların akredite olması, raporların bilimsel ve güvenilir olmasını göstererek hizmetin kalitesini kanıtlar. Uzmanlar, “TSE EN ISO/IEC 17025” standartlarına göre eğitilmeli ve çalışmalıdır. Gerek olay yeri gerekse laboratuvarlarındaki uzmanların eğitim ve tecrübesi uzun bir sürece dayandığından kriminal hafızanın zayıflamaması için kurum içi önlemler alınmalıdır.