ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI VE HALK SAĞLIĞI HEMŞİRELİĞİ

5. ULUSLARARASI ÇOK DİSİPLİNLİ ÇOCUK ÇALIŞMALARI KONGRESİ, Ankara, Turkey, 6 - 07 December 2023, pp.96-104, (Full Text)

Çocukların, korunduklarını bildikleri sağlıklı bir ortamda büyümek en temel hak ve ihtiyaçlarından biridir.

Ebeveynlerin ve bakım vericilerin en temel ödev ve sorumluluklarından biri çocukların her türlü ihmal ve

istismara uğramasını engellemek ve çocukların güven içinde büyümeleri için sağlıklı ortamlar yaratmaktır.

Çocuğun fiziksel, psikolojik ve sosyal yönden her türlü kötü muameleye maruz kalması durumunda “Çocuk

İstismarı ve İhmali” ifadeleri kullanılmaktadır. Çocuk ihmali; çocuğun hayatını idame ettirmesini

sağlayabilecek düzeyde temel ihtiyacı olan beslenme, barınma, giyinme, eğitim, duygusal ve tıbbi

ihtiyaçlarının karşılanmaması ya da çocuğa bakmakla yükümlü olan bakım vericilerinin bu görevlerini uygun

şekilde yerine getirmemesi, çocuğun temel ihtiyaç ve isteklerine karşı kayıtsız kalmaları gibi çocuğu ihmal

edici tüm davranışlar şeklinde tanımlanmaktadır. Çocuk İstismarı; Dünya Sağlık Örgütü çocuk istismarını,

çocuğun sağlığına, fiziksel ve psikososyal gelişimine zarar veren, yetişkin veya toplum tarafından uygulanan

her türlü fiziksel, duygusal ve cinsel kötü muamele olarak tanımlamaktadır. Çocuk ihmali pasif bir eylemken

istismar çocuğa karşı yapılan bilinçli kötü muamele ve tacizler olması sebebi ile aktif bir olgudur. Çocuk

istismarı ve ihmali türü ne olursa olsun çocukların hayatında sadece olayın gerçekleştiği zaman diliminde

değil yetişkinlik döneminde de geri dönülmez hasarların oluşmasına sebep olabilmektedir. Çocuğun sadece

olayın gerçekleştiği zaman diliminde değil büyüyüp yetişkinlik dönemine geldiğinde de farklı travmalar ve

problemler yaşamasına sebep olmasından dolayı istismar ve ihmal önemli bir halk sağlığı sorunudur. Çocuk

istismarı ve ihmalinin azaltılması öncelikle çocuğun gelişimi ve sağlığının korunması sonrasında toplum

sağlığı ve yapısı için mutlak yararı olan bir ahlaki zorunluluktur. Çocuk istismarı ve buna bağlı çocuk ölüm

oranlarının Dünya’da ve Türkiye’de hızla artması sebebi ile halk sağlığı hemşirelerinin istismarın önlenmesi,

istismar durumunun tespit edilmesi konularında büyük sorumlulukları vardır. Bu bakış açısından hareketle bu

derlemenin amacı; istismar, ihmal ve türlerinin tanımlanması, istismar ve ihmale yönelik risk faktörleri,

istismar ve ihmalin çocuk üzerinde yaratacağı olumsuz durumları tanımlamak, halk sağlığı hemşirelerinin

çocuk istismarı ve ihmalinin önlenmesi konusunda üzerine düşen görevlere dikkat çekilmesi için yazılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Çocuk istismarı, Çocuk İhmali, Çocuk Sağlığı, Halk Sağlığı Hemşireliği