Evaluation Of The Systemic Immune Inflammatory Index (Sii) And Hemoglobin Albumin Lymphocyte Platelet (Halp) Score In Celiac Patients: A Retrospective Single Center Study
13th INTERNATIONAL PALANDÖKEN SCIENTIFIC STUDIES CONGRESS, Erzurum, Türkiye, 21 - 22 Mart 2026, ss.534-544, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Erzurum
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.534-544
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
ÖZET
Çölyak hastalığı (ÇH), genetik yatkınlığı olan bireylerde gluten tüketimi ile tetiklenen, ince bağırsakta immün aracılı kronik inflamasyon ve villöz atrofi ile karakterize bir enteropatidir. Tanı genellikle serolojik testler ve duodenal biyopsinin histopatolojik değerlendirilmesine dayanmaktadır ve Marsh sınıflaması yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak biyopsi invaziv bir işlem olduğu için, son yıllarda rutin laboratuvar parametrelerinden türetilen basit inflamatuvar biyobelirteçlerin tanısal değerinin araştırılmasına ilgi artmıştır. Sistemik İmmün-İnflamasyon İndeksi (SII) ve Hemoglobin–Albümin–Lenfosit–Trombosit (HALP) skoru, sistemik inflamatuvar durum ile immün-beslenme durumunu yansıtan göstergeler olarak çeşitli hastalıklarda değerlendirilmiştir. Bu çalışmada SII ve HALP skorlarının çölyak hastalığındaki tanısal değerinin ve histopatolojik şiddeti öngörme potansiyelinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu retrospektif gözlemsel çalışmaya yeni tanı almış 51 çölyak hastası ile yaş ve cinsiyet açısından benzer 61 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 112 katılımcı dahil edilmiştir. Çölyak tanısı, Avrupa Çölyak Çalışma Derneği kriterlerine uygun olarak klinik bulgular, pozitif serolojik testler ve uyumlu histopatolojik bulgular temel alınarak doğrulanmıştır. Hastalar Marsh 2 ve Marsh 3 olarak sınıflandırılmıştır. SII ve HALP indeksleri rutin laboratuvar parametrelerinden hesaplanmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalar, ROC eğrisi analizleri ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleri gerçekleştirilmiş ve p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Çölyak hastalarında hemoglobin, ferritin ve total demir bağlama kapasitesi değerleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha düşük bulunmuştur. Buna karşın SII ve HALP skorları açısından iki grup arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Çölyak hastaları arasında yapılan alt grup analizinde doku transglutaminaz IgA ve anti-endomisyum IgA pozitifliği Marsh 3 grubunda Marsh 2 grubuna göre belirgin olarak daha yüksek bulunmuştur. ROC analizleri HALP skorunun tanısal değerinin sınırlı olduğunu (AUC=0,589), SII indeksinin ise anlamlı bir tanısal performans göstermediğini (AUC=0,479) ortaya koymuştur. Ayrıca her iki indeksin ileri villöz atrofi varlığını öngörmede anlamlı bir performans göstermediği ve regresyon analizlerinde bağımsız prediktör olarak yer almadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak SII ve HALP skorlarının yeni tanı almış çölyak hastalarında hem tanısal hem de histopatolojik şiddeti öngörme açısından sınırlı klinik değere sahip olduğu görülmektedir. Bu konuda prospektif ve çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Çölyak hastalığı, sistemik immün-inflamasyon indeksi, HALP skoru, Marsh sınıflandırması, inflamatuar biyobelirteçler.