Suç işleyen olgularda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ile aleksitimi ilişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İLKNUR KAR

Danışman: Fatma Süheyla Aliustaoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Adli psikiyatri adli vakalarda psikiyatrik değerlendirmenin gerektiği durumlarda yargıya bilirkişilik görevince yardımcı olarak vakaların doğru yargılanmasına katkıda bulunur. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) çocuklukta başlayan, erişkinlikte de sürebilen çocuğun yaşıyla uygunsuz dikkat eksikliği, hiperaktivite ve dürtüsellikle karakterize bir nörogelişimsel bozukluktur. Aleksitimi ise bireylerin ilişkilerine ve duygusal işlevselliğine etki eden bilişsel ve duygusal bir bozukluktur. DEHB ile aleksitimi arasında bağlantıyı sağlayan duygu düzenleme güçlüğüne ilişkin pek çok çalışma mevcuttur. Bu çalışmada Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adli Tıp polikliniğine gelen suç işleyen, TCK 32. Madde kapsamında ceza sorumluluğunun değerlendirilmesi istenen olgularda erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ile aleksitiminin ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmaya TCK 32. Kapsamında rapor düzenlenmesi istenen, 18 yaş üstü gönüllü katılımcılar alınmış, katılımcılar sosyodemografik anket formu, Toronto Aleksitimi Ölçeği ve Yetişkin DEHB Öz Bildirim Tarama Ölçeği'ni (ASRS-5) cevaplamışlardır. Bulgular: DEHB ve TAS ölçek puanları karşılaştırmasında erkekler kadınlara göre yüksek DEHB, TAS Duyguları tanıma zorluğu alt ölçeği ve TAS toplam puanlarına sahiptir (p=0,016), (p=0,046), (p=0,038). DEHB toplam, TAS-Duygularını tanıma zorluğu alt ölçeği, TAS toplam ölçek puanları ve TAS- Duygularını ifade etme zorluğu alt ölçeğinin ortanca değerleri ile bireyin vücut dokunulmazlığına karşı işlenen suç dosyasıyla istatistiksel anlamlı fark bulunmuştur (p=0,006), (p=0,013), (p=0,002), (p=0,024). Sonuç: Çalışmamızda aleksitimi ile DEHB arasında pozitif yönde orta düzey bir korelasyon vardır. Ayrıca vücut dokunulmazlığa karşı suç işleyen bireylerde anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Erişkin DEHB ve aleksitimi ilişkisini araştıran çalışmalar az sayıda bulunmakta; Yapılan yeni çalışmalar aralarındaki ilişkiyi daha iyi anlamamıza yardımcı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Aleksitimi, Suç