Modifiye kutu ve blok testi ile hedeflenen kutu ve blok test'inin inmeli hastalarda geçerlik ve güvenirliği


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: LÜTFİYE AKKURT

Danışman: Cihan Caner Aksoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın primer amacı inmeli hastaların üst ekstremite değerlendirmelerinde sıklıkla kullanılan Kutu ve Blok Testi'nin (KBT), modifiye şekilleri olan modifiye Kutu ve Blok Testi (mKBT) ve hedeflenen Kutu ve Blok Testi'nin (hKBT) geçerliği ve güvenirliğini araştırmaktı. Ayrıca çalışmamızın sekonder amaçları ise gövde kontrolü ile üst ekstremite performansı arasındaki ilişkiyi ve KBT'nin objektifliğini araştırmaktı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 20-86 yaş arası, geç subakut ve kronik dönemde olan 50 inmeli hasta dahil edildi. Üst ekstremite değerlendirmeleri için sırasıyla mKBT, 9 Delikli Peg Testi, hKBT, Fugl-Meyer Üst Ekstremite Ölçeği ve KBT kullanıldı. Gövde kontrolü değerlendirmesi için ise Gövde Bozukluk Ölçeği ve Gövde Kontrol Testi kullanıldı. Geçerlik için hipotez testleri, güvenirlik için değerlendiriciler arası ve test-tekrar test yöntemi kullanıldı. Test-tekrar test güvenirliği için 7 gün sonra hastalara mKBT ve hKBT tekrar uygulandı. KBT'nin objektifliğini değerlendirmek için Kinovea yazılımı ile analiz yapıldı. Gövde kontrolü ile üst ekstremite performansı arasındaki ilişki Spearman korelasyon analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamız sonucunda yapı geçerliği için kullanılan hipotez testlerinin hepsi doğrulandı. Güvenirlik için ICC değerleri daha çok etkilenen elde değerlendiriciler arasında mKBT'de 1,00 (1,0-1,0) ve hKBT'de 0,91 (0,84-0,94) bulundu. Test-tekrar test yönteminde ise ICC değerleri mKBT'de 0,86 (0,67-0,93) ve hKBT'de 0,97 (0,86-0,99) bulundu. Gövde kontrolü ile üst ekstremite performansı arasında zayıf-orta derecede istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu. KBT'nin Kinovea yazılımı ile analizinde ise hastaların daha çok etkilenen elinde %91,51 daha az etkilenen elinde ise %90,28 oranında kendilerine yakın olan bölgelerden küpleri tercih ettikleri bulundu. Sonuç: mKBT ve hKBT inmeli hastaların değerlendirmelerinde geçerli ve güvenilir testlerdir. İnmeli hastalarda gövde kontrolü üst ekstremite performansını etkiler. KBT testinde hasta kendisine yakın olan küpleri tercih ettiği için testin tamamlanma süresi üst ekstremitedeki motor iyileşmeyi objektif olarak yansıtmayabilir. İnmeli hastalarda KBT sıklıkla kullanılır ancak mKBT ve hKBT'nin de sıklıkla kullanılan sonuç ölçütleri arasında yer alması gerektiğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: İnme, Üst ekstremite, Gövde, Geçerlik, Güvenirlik