Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesindeki son sınıf öğrencileri ve hekimlerde tükenmişlik sendromu ve ilişkili faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ENGİN KÖYLÜ
Danışman: Yasemin Kurtoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Tükenmişlik; özellikle insanlarla yüz yüze hizmet verilen alanlarda çalışan bireylerde görülen ve yoğun çalışma şartlarına bağlı tükenme, hayal kırıklığı ve işten uzaklaşma olarak tanımlanan bir psikolojik durum olarak tanımlanmaktadır. Hekimlerin çalışma ve eğitim hayatları boyunca maruz kaldıkları psikososyal ve fiziksel stres faktörleri eğer uzun sürerse tükenmişlik sendromuna yol açabilirler. Bu çalışmada, Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesi'ndeki son sınıf öğrencileri ve hekimlerde tükenmişlik sendromunun yaygınlık durumu ve ilişkili faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitel, tanımlayıcı nitelikteki çalışma, Eylül-Aralık 2019'da Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesi'ndeki son sınıf öğrencileri ve hekimlerde yapılmıştır. Çalışma kapsamında 239 hekime ulaşılmıştır. Gönüllülük esasına göre yapılan çalışmada, katılımcıların sözlü ve yazılı onamları alınmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği olmak üzere iki anket formu kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatisikler yüzde, ortalama, standart sapma olarak sunulmuştur. Değişkenlerin normal dağılımı uygunluğu Kolmogorov Smirnov Testi ile araştırılmıştır. Normal dağılıma uymayan değişkenlerin analizlerinde Kruskal-Wallis, Mann Withney U testi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Analizlerde istatistiksel anlamlılık düzeyi p˂0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan hekimlerden %33,1'i 23-28 yaş grubunda, %49,8'i kadın ve %46,9'u evliydi. Düzenli spor yapanlar (haftada en az 3 gün) katılımcıların %22,6'sını oluşturuyordu ve tüm katılımcıların %31,4'ü uyku problemi yaşamaktaydı. Hekimlerin %7,5'i temel tıp bilimlerinde, %67,8'i dahili tıp bilimlerinde, %24,7'si cerrahi tıp bilimlerinde çalışmaktaydı. Çalışmaya katılan hekimlerin %94,6'sı hekimlik mesleğini isteyerek seçtiğini, %48,1'i imkanı olsa farklı branş seçeceğini belirtti. Hekimlerin %12,1'i işyerinde hasta veya hasta yakınları tarafından fiziksel şiddete, %63,2'si sözel şiddete maruz kaldığını belirtti. Çalışmaya katılan hekimlerin duygusal tükenme alt boyut puan ortalamaları 18,6±5,3, duyarsızlaşma alt boyut puan ortalamaları 8,3±3,5, kişisel başarı alt boyut puan ortalamaları 15,6±5,2 idi. Çalışmamızda, hekimlerin cinsiyetleri, çocuk sahibi olma durumları, düzenli ilaç kullanım durumu, düzenli spor yapma durumu, uyku problemi yaşama durumu, tatile çıkma sıklığı, sosyal etkinliklere katılma durumu, alkol kullanım sıklığı, çalıştıkları branş, araştırma görevlisi olarak çalıştıkları süre, çalıştığı branşı isteyerek seçme, nöbet tutma durumu, ortam memnuniyetlerine ve şiddete maruz kalma durumlarına göre tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı fark vardı (p 0,05). Sonuç: Hekimlerin tükenmişlik düzeyleri sosyodemografik ve kişisel özelliklerle birlikte; çalışma şartları, saatleri ve düzeni, ortam faktörleri, mesleksel yeterliliği geliştirebilme fırsatları ve şiddetle karşılaşma durumu gibi yaşanan olumsuz deneyimlerden etkilenmektedir. Hekimlerin tükenmişlik nedenlerinin tanınması, bu etkenlere yönelik gerekli önlemlerin alınması için önemlidir. Anahtar kelimeler: Tükenmişlik, Hekim, Duygusal tükenme, Duyarsızlaşma, Kişisel başarı.