Bir eğitim ve araştırma hastanesindeki hemşirelerin sağlık okuryazarlık durumları ve covid-19 hijyen davranış düzeyleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMRA SÖNMEZ
Danışman: Nalan Bostan Akmeşe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Türkiye'de yaygınlaşan kısıtlı sağlık okuryazarlığı toplum sağlığını bulaşıcı hastalıklara karşı daha riskli hale getirmektedir. Sağlık okuryazarlığındaki gelişmeler, hijyen davranışı gibi bireysel davranışlarda olumlu değişikliklerle birlikte hali hazırdaki sağlık hizmetlerinin etkin kullanımı ile toplumsal alanda pek çok iyileşmelere yol açacaktır. Amaç: Çalışmanın amacı, hemşirelerin sağlık okuryazarlık durumları ile Covid-19 hijyen davranış düzeylerini belirlemek ve ikisi arasındaki ilişkiyi yordamaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma kesitsel bir araştırmadır. Bu çalışmanın evreni Kütahya ilinde bulunan Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan 941 hemşireden oluşmaktadır. Çalışmada örneklem seçimine gidilmemiş olup çalışmaya katılmaya gönüllü olan tüm hemşireler çalışma kapsamına alınmıştır. Çalışma kapsamına verilerin toplandığı dönemde izinli olmayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 402 hemşire katılmıştır. Veri toplama aracı olarak sosyodemografik veri formu, Covid-19 Hijyen Ölçeği ve Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (TSOY-32) kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Veri analizi olarak Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testi, Spearman korelasyon katsayısı ve Binary (ikili) Lojistik Regresyon yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: Hemşirelerin Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği puan ortalaması 36,16±6,02 ve Covid-19 Hijyen Ölçeği puan ortalaması 77,17±17,82'dir. Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği alt boyutlardan aldıkları puanlar ise Tedavi ve Hizmet 38,61±6,42, Hastalıktan korunma 33,66±6,95, Bilgiye Ulaşma 37,39±6,90, Bilgiyi Anlama 38,02±7,07, Bilgiyi Değerlendirme 32,80±7,88, Bilgiyi Kullanma/Uygulama 36,16±6,02'dir. Covid-19 Hijyen Ölçeği alt boyutlardan aldıkları puanlar ise Değişen Hijyen Davranışları 16,71±4,52, Ev Hijyeni 11,45±2,89, Sosyal Mesafe ve Maske 11,79±3,44, Alışveriş Hijyeni 12,98±3,76, El Hijyeni 16,28±4,41, Dışarıdan Eve Gelince Hijyen 7,96±2,45'tir. Sonuç: Hemşirelerin yeterli sağlık okuryazarlık düzeyine sahip olduğu, Covid-19 Hijyen davranış düzeylerinin orta düzeyin üstünde olduğu ve değişen hijyen davranışları parametresinin, TSOY-32 yetersiz/sorunlu olma durumunu etkileyen önemli bir parametre olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Sağlık Okuryazarlığı, Covid -19, Hijyen Davranışları