PENTATONİK MÜZİK TEDAVİSİNİN KANSER HASTALARINDA EVRELERE GÖRE AĞRI PALYASYONU VE ANKSİYETE ÜZERİNE ETKİSİ

ÇAĞRI BARIŞ GÜNEÇ

PENTATONİK MÜZİK TEDAVİSİNİN KANSER HASTALARINDA EVRELERE GÖRE AĞRI PALYASYONU VE ANKSİYETE ÜZERİNE ETKİSİ

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÇAĞRI BARIŞ GÜNEÇ

Danışman: Yasemin Kurtoğlu

Özet:

Amaç: Bu çalışma, pentatonik gamlara dayalı müzik terapisi uygulamasının, kanser hastalarında evrelere göre ağrı palyasyonu sürecine ve anksiyete seviyelerindeki değişime olan etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, ön test-son test kontrol gruplu, randomize olmayan yarı deneysel bir çalışma olarak Mart–Ekim 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, Kütahya Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Palyatif Servisi'nde yatmakta olan kanser hastaları oluşturmaktadır. Müzik grubundaki katılımcılara, Sosyodemografik Bilgi Formu, Sayısal Ağrı Değerlendirme Ölçeği, Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği ile Karnofsky Performans Skalası yüz yüze görüşme yöntemiyle 10 gün boyunca, her gün sabah ve gece saatleri arasında yaklaşık 40 dakika süreyle pentatonik müzik terapisi öncesi ve sonrasında ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir müzik terapisi uygulanmamıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizinde p<0,05 değeri anlamlılık sınırı olarak kabul edilmiştir.

Bulgular: Erkek cinsiyet müzik grubunda %66,0 ve kontrol grubunda %58,0’dir . Her iki grupta en sık akciğer kanseri (%40,0) görülmektedir. Kanser evrelendirilmesine bakıldığında kontrol grubunda Evre 4 (%44,0), müzik grubunda ise Evre 3 (%46,0) kanser hastaları çoğunluktaydı.

Ölçekler kullanılarak yapılan ilk değerlendirmede gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Müzik grubunda pentatonik müzik terapisinin sonrasında, Evre 2, 3 ve 4’te anksiyete puanlarında (STAI1 ve STAI2) anlamlı azalma saptanırken (p<0,05), ağrı puanlarındaki anlamlı azalma Evre 2 ve 3 ile sınırlı kaldı (p<0,05). Kontrol grubunda ise yalnızca Evre 3’te STAI2 puanında anlamlı artış görüldü (p=0,024). Son test karşılaştırmasında müzik grubu, Evre 2, 3 ve 4’te anksiyete; Evre 1, 2 ve 3’te ise ağrı puanlarında kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük değerler gösterdi (p<0,05).

Sonuç: Bu çalışmada, pentatonik müzik terapisinin kanser hastalarında evrelere göre ağrı palyasyonu ve anksiyete düzeyleri üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Bulgular, pentatonik müzik terapisinin anksiyete ve ağrıyı azaltmada etkili bir non-farmakolojik yöntem olduğunu göstermiştir. Bu etkinin özellikle Evre 2 ve Evre 3 hastalarında belirgin olduğu, anksiyete açısından Evre 4’te de anlamlı iyileşme sağlandığı, ancak ağrı açısından Evre 4’te anlamlı sonuç elde edilemediği saptanmıştır. Kontrol grubunda ise Evre 3 hastalarında anksiyete düzeylerinin zaman içinde anlamlı düzeyde arttığı gözlenmiştir. Bu sonuçlar, müzik terapisinin kanser evrelerine göre farklı etkinlik gösterebildiğini ve özellikle orta evrelerde semptom yönetiminde etkili olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler: Pentatonik Müzik, Ağrı, Anksiyete, Kanser, Palyatif Bakım