Sağlık çalışanlarının hasta kontrollü analjezi konusundaki bilgi düzeyinin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Tıp Fakültesi, ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TARIK BİRCİ
Danışman: Süleyman Camgöz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Giriş ve Amaç: Hasta kontrollü analjezi (HKA), postoperatif ağrı yönetiminde hastaya bireyselleştirilmiş ve etkin bir analjezi sağlama imkânı sunan önemli bir yöntemdir. Bununla birlikte, HKA uygulamalarının güvenli ve etkin şekilde yürütülebilmesi, sağlık çalışanlarının bu konudaki bilgi düzeyi ve farkındalığı ile yakından ilişkilidir. Yetersiz bilgi, uygulama hatalarına ve hasta güvenliğini tehdit eden komplikasyonlara yol açabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, sağlık çalışanlarının HKA konusundaki bilgi düzeylerini değerlendirmek ve verilen eğitimin bilgi ve tutumlar üzerindeki etkisini incelemektir. Materyal ve Metot: Bu yarı deneysel, eğitim öncesi–sonrası karşılaştırmalı çalışma, Kütahya Şehir Hastanesi'nde farklı kliniklerde görev yapan sağlık çalışanları üzerinde yürütülmüştür. Katılımcılara eğitim öncesinde, HKA'ye ilişkin demografik özellikler, bilgi düzeyi ve tutumları değerlendiren yapılandırılmış bir anket uygulanmıştır. HKA'ye yönelik standart bir eğitim programının ardından aynı anket eğitim sonrasında tekrar edilmiştir. Anket; HKA tanımı, kullanım yolları, cihaz özellikleri, opioid analjezikler, komplikasyonlar, cihaz yönetimi ve hasta takibine yönelik bilgi maddeleri ile görüş ve tutumları değerlendiren likert tipi ifadelerden oluşmaktadır. Toplanan verilerin çözümlenmesinde amaca uygun istatistiksel testler kullanılmış ve anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir. Sonuçlar: Eğitim öncesi ve eğitim sonrası dönemler karşılaştırıldığında, sağlık çalışanlarının HKA'ye ilişkin bilgi düzeylerinde eğitim sonrası dönemde anlamlı bir artış saptanmıştır. Özellikle HKA cihazının kullanımı, kilitli kalma süresi, opioid analjezikler, olası yan etkiler ve hasta izlemine ilişkin bilgi maddelerinde doğru yanıtlanma oranlarının eğitim sonrasında arttığı görülmüştür. Ayrıca eğitim sonrası dönemde, HKA uygulamalarına yönelik tutum puanlarında da anlamlı düzeyde iyileşme izlenmiştir. Eğitim öncesinde ve sonrasında değerlendirilen grupların demografik yapıları, mesleki kategorileri ve klinik deneyim yılları arasında istatistiksel bakımdan anlamlı bir fark tespit edilememiştir. Tartışma: Bu çalışmanın bulguları, HKA'ye yönelik verilen eğitimin sağlık çalışanlarının bilgi düzeylerini artırdığını ve HKA uygulamalarına ilişkin tutumlarını olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Eğitim sonrası bilgi artışı, HKA'nin güvenli kullanımı ve komplikasyonların erken tanınması bağlamında dikkate değer bir fayda sağladığı söylenebilir. Sağlık çalışanlarının bilgi düzeyinin artması, hasta güvenliği ve analjezi etkinliği üzerinde doğrudan etkili olup, klinik uygulamalarda standardizasyonun sağlanmasına katkı sunmaktadır. Sonuç olarak, HKA uygulamalarının etkili ve emniyetli bir biçimde yürütülebilmesi amacıyla sağlık çalışanlarına yönelik düzenli ve yapılandırılmış eğitim programlarının uygulanması gereklidir. Bu tür eğitimlerin, HKA'ye ilişkin bilgi ve tutumları geliştirerek hasta güvenliğini artıracağı ve postoperatif ağrı yönetiminin niteliğini artıracağı öngörülmektedir. Anahtar Kelimeler: Hasta kontrollü analjezi; ağrı yönetimi; sağlık çalışanları; eğitim; bilgi düzeyi; hasta güvenliği.