COVİD-19 pandemisinde masabaşı çalışanlarının ağrı, fiziksel aktivite, egzersiz algısı ve davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA AKÇAL
Danışman: Cihan Caner Aksoy
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı masabaşı çalışanların fiziksel aktivite düzeylerini, egzersiz davranışı değişim basamaklarını, egzersiz yarar/engel algısını, kas iskelet sistemi ağrılarının yoğun olduğu bölgeleri belirlemek ve bu parametreler arasında bir ilişki olup olmadığını belirlemekti. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya COVID-19 pandemi sürecinde dahil edilme kriterlerine uyan ve masabaşı çalışan bireyler dahil edildi. Katılımcılara Kişisel Bilgiler Formu, Cornell Kas İskelet Rahatsızlığı Ölçeği, Uluslararası Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi - Kısa Formu (UFAA-KF), Egzersizin Yararları/Engelleri Ölçeği (EYEÖ) ve Egzersiz davranışı değişim basamakları ölçeği (EDDBÖ) çevrimiçi yazılımlarla elektronik ortama aktarılarak uygulandı. İstatistiksel analizlerde p<0,05 anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışma sonunda dahil edilme kriterlerini karşılayan yaşları ortalama 33,76±6,97 yıl olan 175 kişiye ait veriler analiz edildi. Katılımcıların en sık kas iskelet sistemi ağrısı hissettikleri bölgeler sırasıyla sırt, boyun ve bel bölgeleridir. Katılımcıların en şiddetli ağrı hissettikleri ve günlük yaşam aktivitelerini en fazla etkileyen bölgeler ise bel ve sırttır. Katılımcıların 112'si (%64) inaktif grupta yer alırken 46'sı (%26,3) minimal aktif ve yalnızca 17'si (%9,7) aktif grupta yer almaktadır. Katılımcıların fiziksel aktivite seviyeleri ile egzersiz yarar algıları arasında pozitif yönde istatistiksel anlamlı bir ilişki vardır (p<0,05). Katılımcıların egzersiz davranışı değişim basamaklarına göre egzersiz yarar ve engel algıları da değişmektedir. EYEÖ'ye verdikleri cevaplara göre egzersiz engel algısı skoru, egzersiz yarar algısı skoru ve EYEÖ Toplam Skoru ile egzersiz davranışı değişim basamakları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Sonuç: Masabaşı çalışanların en sık kas iskelet sistemi ağrısı hissettikleri bölgeler sırt, boyun ve bel bölgeleri olup masabaşı çalışanların büyük çoğunluğunun fiziksel aktivite düzeyleri yetersizdir. Masabaşı çalışanların egzersiz yarar algıları ile fiziksel aktivite düzeyleri arasında ve masabaşı çalışanların egzersiz yarar ve engel algıları ile egzersiz davranışı değişim basamakları arasında ilişki vardır. Masabaşı çalışan bireylerin egzersiz yarar algılarını geliştirmeye yönelik bilgilendirme ve yönlendirme programlarının oluşturulması ile fiziksel aktivite ve egzersize katılımlarının artırılması hedeflenmelidir. Ancak egzersize ait yarar algısının egzersize yönelik davranış değişikliği geliştirmede tek başına etkili olmayabileceği dikkate alınmalıdır. Masabaşı çalışılan ofis çalışma ortamlarında, kas iskelet sistemi sorunlarına neden olan faktörler araştırılmalı ve bu faktörlere yönelik önlemler alınmalıdır. Masabaşı çalışılan kurum ve kuruluşlarda çalışanların fiziksel aktivite düzeylerinin arttırılması için uygun stratejiler belirlenmeli ve gerekli düzenlemeler yapılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Fiziksel Aktivite, Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıkları, Egzersiz Davranışı Değişim Basamakları, Egzersiz Yarar Algısı, Egzersiz Engel Algısı.