Tip 2 diyabetli bireylerde mobil cihaz ile yakından takip ve danışmanlığın HBA1C üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ARİF GÜLMEZ
Danışman: Yasemin Kurtoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tip 2 Diyabet günümüzde prevalansı artmakta olan ve polikliniklere başvuru sebepleri arasında önde gelen bir hastalıktır. Dünya genelinde her 100 kişiden 8'i diyabet hastasıdır ve her geçen gün daha fazla insan diyabet hastası olmaktadır. Diyabetten korunmada sağlıklı beslenme ve egzersiz büyük önem taşımaktadır. Bu gibi yaşam tarzı düzenlemeleri tedavide de önemli yer tutar. Günümüzde cep telefonlarının yaygınlaşması ile takip ve eğitim amaçlı kullanımları da mümkün olmuştur. Çalışmamızda hastaların cep telefonu görüşmeleri ve hatırlatıcı kısa mesajlar ile yakın takibini yapıp, bu takiplerin başta glikozile hemoglobin A1c olmak üzere rutin biyokimyasal parametreler üzerine etkisini araştırdık. Çalışmamız prospektif, kohort olarak tasarlanmıştır. Çalışmamıza aile hekimliği polikliniğini ziyaret eden, 18 yaş üstü, Tip 2 diyabet hastaları alınmıştır. Çalışma başlangıcında gönüllüler tarafından Sosyodemografik Veriler formu, Klinik Veriler formu ve Diyabet Öz-bakım Ölçeği dolduruldu. Hastaların bakılmış olan tahlillerinin sonuçları kaydedildi. Hastalar rastgele kontrol ve müdahale gruplarına ayrıldı. Müdahale grubundaki hastalar ile üç ay boyunca düzenli olarak haftada bir kez cep telefonu görüşmesi yapıldı. Görüşmelerde tedavi ve hayat tarzı önerilerinde bulunuldu. Hastaların bu süreçteki sorunlarına çözümler bulunuldu. Görüşmelerdeki öneriler ile ilgili haftada ikişer kez hatırlatıcı kısa mesajlar gönderildi. Bu süreçte kontrol grubundaki hastalar ile herhangi bir iletişim kurulmadı. Üç aylık takip süresi sonunda tüm hastalar rutin kontrolleri için davet edildi. Her iki grubun tahlil sonuçlarının değişimi istatistiksel yöntemlerle analiz edildi. Çalışmayı tamamlayan 64 hastanın % 60,9'u (n=39) 55-64 yaş grubunda yer almaktaydı ve % 6,3'ü (n=4) 65 yaş ve üzerindeydi. Hastaların % 68,7'si (n=44) kadın hastaydı. Hastaların Vücut kitle indeksi (kg/m2) ortalamaları 30,4±4,5 olarak bulundu. Diyabet Öz-bakım Ölçeği puanları ortalama 83,7 ile yetersiz olarak bulundu. Müdahale grubundaki hastaların başlangıç glikozile hemoglobin A1c düzeyi ortalama % 8,8 iken çalışma sonunda % 7,2 olarak bulundu ve sonuçlar arasında anlamlı düzeyde fark mevcuttu. Takip grubunun başlangıç açlık plazma glukozu, High-Density Lipoprotein, Low-Density Lipoprotein, Trigliserid, Kreatinin, Alanin Aminotransferaz düzeyleri ile üç aylık takip sonrası düzeyler arasında anlamlı farklılık bulunamadı (p>0,05). Sonuç olarak Tip 2 diyabet hastalarının tedavi uyumu ve hayat tarzlarını hastalığa göre düzenlemelerinin önemi büyüktür. Bu süreçte hekimler ve sağlık çalışanları teknolojinin de yardımını alarak hastaları takip edip, destekleyebilirler. Hastaların cep telefonu ile takip edilmesi takip parametreleri üzerine olumlu etki edebilir. Anahtar kelimeler: Diyabet, Cep Telefonu, Yakın Takip, Glikozile Hemoglobin A1c, Öz-bakım