Sporcularda alt ekstremite yaralanmalarının önlenmesinde nöromusküler eğitimin etkisi: Meta analiz çalışması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜLYA KALENDER

Danışman: Didem Çevik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Nöromusküler eğitimin (NME) sporcularda alt ekstremite, diz ve ayak-ayak bileği yaralanmalarının önlenmesindeki etkisini meta analizi yöntemi kullanarak belirlemek ve etkinliğini derleyerek sunmaktır. Gereç ve Yöntem: Zaman sınırlaması yapılmaksızın (son tarama tarihi 30.03.2021) bilimsel dergilerde yayınlanmış olan tam metin araştırmalar taranmıştır. Verileri toplamak için EBSCOhost, Pubmed, PEDRo, CINAHL ve ULAKBİM veritabanları kullanılmış ve tarama sonucu elde edilen uygun randomize kontrollü çalışmalar ile kohort çalışmaları meta analize dâhil edilmiştir. Araştırmada veri toplama amacı ile; "nöromusküler eğitim/egzersiz, proprioseptif eğitim/egzersiz, plyometrik eğitim/egzersizler, denge eğitimi/egzersizi, senserimotor eğitim/egzersiz, sporcu, spor yaralanmaları, ayak bileği yaralanmaları, ayak bileği burkulmaları, diz yaralanmaları, Ön Çapraz Bağ yaralanmaları" anahtar kelimelerinin Türkçe ve İngilizce farklı kombinasyonları kullanılarak literatür taraması yapılmıştır. Veriler JAMOVI programı kullanarak analiz edilmiş ve META analizi için MAJOR (V1.1.1) paketi kullanılmıştır. Çalışmalar arası heterojen bir yapı olduğunda Random effects ile çözümleme yapılmış ve model tahmincisi olarak Hedges yöntemi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Bulgular: Yapılan literatür taramasında toplamda 3053 çalışmaya ulaşılmış ve dublikasyonlar, dahil etme kriterlerine uymayan çalışmalar çıkarıldıktan sonra toplam 22 makale analize dahil edilmiştir. Bu çalışmalardan 17 tanesi randomize kontrollü çalışma iken; 5 tanesi kohort çalışmasıdır. Ortalama etki büyüklüğü (olasılık oranı) NME'in alt ekstremite yaralanmalarının önlenmesindeki etkisi için; 0,523 ve %95 güven aralığı (0,335;0,817) olarak; diz yaralanmalarının önlenmesindeki etkisi için; 0,562 ve %95 güven aralığı (0,444;0,711) olarak; ve ayak-ayak bileği yaralanmalarının önlenmesindeki etkisi için; 0,644 ve %95 güven aralığı (0,491;0,845) olarak tespit edilmiştir. v Sonuç: Gerçekleştirilen çalışmanın sonucunda NME; alt ekstremite, diz ve ayak-ayak bileği yaralanmalarının önlenmesinde etkin yöntemdir. Bu sonuçlar doğrultusunda sporcuların sakatlanma riskini en aza indirmek için antrenman programlarına NME'in de dahil edilmesi önem arzetmektedir. Anahtar kelimeler: Nöromusküler Eğitim, sporcu, alt ektremite, yaralanma, meta analiz.