Kronik inme hastalarında telerehabilitasyon yöntemiyle uygulanan eylem gözlem terapisinin üst ekstremite fonksiyonları, günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA KAVAK
Danışman: Cihan Caner Aksoy
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kronik inme hastalarında paretik üst ekstremitede fonksiyonel bozukluklar sıklıkla görülmekte ve hastaların el becerilerini, günlük yaşam aktivitelerini (GYA) ve yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı; eylem gözlem terapisinin (EGT), telerehabilitasyon yöntemiyle ve yüz yüze uygulanmasının kronik inmeli hastalarda üst ekstremite fonksiyonları, GYA ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan ve gönüllü olan 26 kronik inmeli birey dahil edildi. Randomize kontrollü olarak yürütülen çalışmada katılımcılar yüz yüze EGT (YYEGT) ve telerehabilitasyon EGT (TREGT) grubu olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Her gruba 5 hafta, haftada 3 defa 45 dakika konvansiyonel fizyoterapi ve 30 dakika EGT uygulandı. EGT bir fizyoterapist tarafından YYEGT grubuna yüz yüze, TREGT grubuna ise telerehabilitasyon yöntemiyle uygulandı. Katılımcıların üst ekstremite motor fonksiyonları Fugl-Meyer Üst Ekstremite Motor Değerlendirme Ölçeği (FMÜEMDÖ), el becerileri Dokuz Delikli Peg Testi (DDPT), GYA Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FBÖ) ve yaşam kalitesi İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (İÖYKÖ) kullanılarak değerlendirildi. Değerlendirmeler müdahale öncesi, müdahale sonrası ve müdahaleden 3 ay sonra uygulayıcıdan farklı bir araştırmacı tarafından yapıldı. Bulgular: YYEGT ve TREGT gruplarının FMÜEMDÖ, DDPT, FBÖ ve İÖYKÖ skorlarında müdahale öncesi ve müdahale sonrası değerlendirmeler arasında istatistiksel anlamlı bir farklılık vardır (p 0,05). Sonuçlar: Konvansiyonel fizyoterapiyle birlikte uygulanan TREGT'nin katılımcıların üst ekstremite fonksiyonları, GYA ve yaşam kalitesinde anlamlı iyileşmeler sağladığı ve bu etkinin müdahaleden 3 ay sonra da devam ettiği söylenebilir. Buna göre, TREGT'nin kronik inme hastalarında üst ekstremite fonksiyonu iyileştirmede, GYA'daki kısıtlılıkları azaltmada ve yaşam kalitesini yükseltmede yüz yüze uygulamaya etkili bir alternatif olduğunu düşünülebilir. Anahtar Kelimeler: kronik inme, üst ekstremite fonksiyonları, eylem gözlem terapisi, telerehabilitasyon