Serebral Palsili Çocukların Bakımını Üstlenen Bireylerde Görülen Kronik Ağrı Tipleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA EREN
Danışman: İsmail Saraçoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Serebral palsili (SP) çocukların bakımını üstlenen bireylerde görülen kronik ağrı tiplerini belirlemekti. Gereç ve Yöntem: Bireylerin yaĢadıkları ağrı, lokalizasyonuna göre ve mekanizmalarına göre ayrı ayrı sınıflandırıldı. Mekanizmalarına göre sınıflandırmayı öneren International Association for the Study of Pain‟ e göre oluĢturulan, ağrıyı nosiseptif, nöropatik, nosiplastik ve miks tip ağrı olarak sınıflandıran bir sınıflandırma sistemi kullanıldı. Bireylerin demografik verileri, ağrı durasyonları demografik veri formuna kaydedildi. Ağrı Ģiddetlerini belirlemek için Vizüel Analog Skalası, ağrının lokalizasyonunu ve yayılımını belirlemek için Margolis Ağrı Diyagramı, santral sensitizasyon varlığını belirlemek için Santral Sensitizasyon Ölçeği ve yaĢam kalitelerini belirlemek için Kısa Form-36 Ölçeği kullanıldı. Ayrıca nöropatik ağrıyı belirlemede yardımcı olan kantitatif duyusal test (hafif dokunma, pinprick testi, vibrasyon) kullanıldı. Hafif dokunma duyusunu değerlendirmek için fırça, pinprick testi için toplu iğne ve vibrasyon duyusunu değerlendirmek için 128 Hz‟lik diyapozon kullanıldı. Bulgular: ÇalıĢmamız toplam 60 birey ile sonlandırıldı. Bireylerin kronik ağrıları lokalizasyonuna göre sınıflandırma yapıldığında %80 bel ağrısı, %45 boyun ağrısı, %18,3 diz ağrısı ve %6,6 sırt ağrısı yaĢadıkları görüldü. Mekanizmalarına göre sınıflandırıldığında ise %40‟ı miks tip ağrı, %30‟u nosiseptif ağrı, %25‟i nosiplastik ağrı ve %5‟i nöropatik ağrı olduğu incelendi. Ağrı tipine göre ayrılan gruplar arasında ağrı durasyonları (p=0,365) ve yaĢam kaliteleri alt parametreleri farklılık göstermedi (p>0.05). Gruplarda ağrı Ģiddetleri (p=0,016) ve Santral Sensitizasyon Ölçeği skorları (p=0.00) açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05). Sonuç: SP‟li çocukların bakımını üstlenen bireylerin kronik ağrı tipleri lokalizasyonuna göre sınıflandırıldığında en sık bel ağrısı yaĢadıkları görüldü. Mekanizmalarına göre v sınıflandırıldığında ise en sık görülen ağrı tipinin miks tip ağrı olduğu sonucuna ulaĢıldı. Bu ağrı tipinde en sık görülen kombinasyonun ise nosiseptif-nosiplastik ağrı tipleri olduğu görüldü. Ağrı tipleri bileĢenlerine göre gruplandırıldığında nosiseptif ağrının en çok görülen tip olduğu sonucuna ulaĢıldı. Ağrı tipleri arasında ağrı Ģiddetinin en yüksek nöropatik ağrı tipinde olduğu görüldü. Santral sensitizasyon en çok nosiplastik ağrı tipindeydi. Mekanizmalarına göre sınıflandırma sisteminin geçerlik ve güvenirliliğin gösterilmesi ve klinik kılavuzlarında yer alması için gelecek çalıĢmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Serebral palsi, bakım veren, kronik ağrı, nöropatik ağrı, nosiplastik ağrı, nosiseptif ağrı, bel ağrısı