Tıkanma Sarılığı hayvan modelinde Ficus carica ekstraktının antioksidan ve antienflamatuvar etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURAK CAN
Danışman: Ali Cihat Yıldırım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Amaç: Tıkanma sarılığı deneysel hayvan modelinde Ficus carica ekstraktı
(FCE)’nın safra yolu obstrüksiyonunda olası etkilerinin histopatolojik incelemeler,
antienflamatuvar ve oksidatif hasar belirteçleri ile araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmada 250-300 g ağırlığında, yaşça ve ağırlıkça eşleşen 3-4
aylık Wistar Albino cinsi erkek ratlar kullanıldı. Randomize olarak her grupta 8 rat
olacak şekilde Kontrol, Sham, FCE olmak üzere üç gruba ayrıldı. Sham ve FCE
gruplarında safra kanalı ligasyonu uygulandı. Deney süresince FCE grubuna oral 500
mg/kg dozda FCE, Sham grubuna eş miktarda serum fizyolojik uygulandı. 8. gün
sonunda ratlar anestezi altında intrakardiak kan alınarak ekssanguinasyon ile
sakrifiye edildi. Karaciğer dokusu total eksize (Total hepatektomi) edildi. Kan
örneklerinde Üre, Total bilirubin (T-BIL), total protein (TP), Aspartat
aminotransferaz (AST), Alanin aminotransferaz (ALT), Laktat dehidrojenaz (LDH)
ölçümleri yapıldı. Doku örneklerinde malonaldehit (MDA), glutatyon (GSH) ve
katalaz (CAT) ölçümleri ve histopatolojik değerlendirmeler yapıldı.
Bulgular: Serum analizlerine göre FCE grubu üre düzeyleri Kontrol grubu
düzeylerine yakın bulundu. Sham grubu düzeyleri diğer iki gruba göre düşük
saptandı. FCE grubu total protein düzeyleri Kontrol grubu düzeylerine yakın
bulundu. Sham grubu düzeyleri diğer iki gruba göre belirgin düşük saptandı. Ancak
gruplar arasında istatistiksel anlamlılık saptanmadı. Sham ve FCE gruplarının
Kontrol grubuna göre belirgin yüksek T-BIL değerlerine sahip olduğu görüldü.
Ancak FCE grubundaki düzeyler Sham grubundan ~%50 düşük olmasına rağmen iki
grup arasında istatistiksel anlamlılık saptanmadı. Sham ve FCE gruplarının Kontrol
grubuna göre yüksek AST, ALT, LDH değerleri saptandı. FCE grubunda Sham
grubuna göre daha düşük değerler kaydedildi. Fakat istatistiksel anlamlılık
saptanmadı.
Doku analizlerinde FCE grubunda Sham grubuna kıyasla anlamlı ölçüde
düşük MDA düzeyleri ve anlamlı ölçüde yüksek GSH ve CAT değerleri ölçüldü.
vii
Histopatolojik incelemelerde düktüler proliferasyon skorlandığında FCE
grubu, Sham grubuna kıyasla daha düşük oranda (%14,29) şiddetli vakaya sahiptir.
Ancak istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmedi.
Sonuç: FCE tıkanma sarılığında antioksidan aktivitenin arttırılmasında ve
oksidatif stresin azaltılmasında etkilidir. Karaciğer doku hasarı ve sistemik etkilerin
düzeltilmesinde umut verici etkileri bulunmaktadır.